Ενόψει της επίσκεψης του Θάνου Πλεύρη στην Κω και πριν αρχίσουν οι επίσημες υποδοχές, χειραψίες, οι φωτογραφίες και τα χαμόγελα, καλό είναι να θυμόμαστε πως η κοινωνία δεν έχει υποχρέωση να ξεχνά.
Δεν με ενδιαφέρει πόσο καλοσιδερωμένο είναι σήμερα το υπουργικό κοστούμι, ούτε πόσο «θεσμική» θα παρουσιαστεί μια επίσκεψη, αλλά με ενδιαφέρει η πολιτική διαδρομή, ο λόγος και οι ιδέες που κουβαλά ο καθένας. Και με ενδιαφέρει ακόμα περισσότερο πόσο εύκολα μια κοινωνία μπορεί να συνηθίσει αυτά που κάποτε θα θεωρούσε αδιανόητα.
Γιατί ο φασισμός δεν κανονικοποιείται μόνο από αυτούς που σηκώνουν το χέρι ή κρατούν το μαχαίρι, αλλά κανονικοποιείται και όταν η κοινωνία αρχίζει να ανέχεται τη ρητορική που τον τρέφει επειδή πλέον φοράει κοστούμι, κατέχει υπουργικό θώκο και εμφανίζεται σε εγκαίνια δίπλα σε θεσμικούς παράγοντες. Όταν, όμως, το μίσος παύει να σοκάρει, όταν ο ρατσισμός βαφτίζεται «άποψη» και η ακροδεξιά ρητορική γίνεται μέρος της πολιτικής κανονικότητας, τότε το μήνυμα που φτάνει χαμηλότερα στην κοινωνία είναι επικίνδυνο, ότι όλα αυτά είναι πλέον ανεκτά. Και μετά βλέπουμε τι μπορεί να φυτρώσει μέσα σε αυτή την κανονικοποίηση. Μόλις πριν λίγες ημέρες, στην Ελευσίνα, ένας άνθρωπος μαχαιρώθηκε σε μια υπόθεση για την οποία οι Αρχές εξετάζουν ξεκάθαρα φασιστικό και ακροδεξιό πολιτικό υπόβαθρο. Δεν ισχυρίζομαι ότι ένα υπουργικό κοστούμι οπλίζει από μόνο του ένα χέρι, αλλά λέω, όμως, κάτι πιο απλό. Όσο δίνουμε κοινωνικό και θεσμικό χώρο στον ρατσισμό, στον φασισμό και στην ακροδεξιά, τόσο τους δίνουμε οξυγόνο. Και κάποιοι εκεί έξω δεν μένουν στα λόγια, όπως έχουμε δει τόσα χρόνια.
Αυτός ακριβώς είναι ο κίνδυνος της εκφασιστοποίησης μιας κοινωνίας.
Μπαίνει λίγο λίγο στην καθημερινότητά μας, στη δουλειά, όταν ακούμε έναν ρατσιστικό οχετό και λέμε «έλα μωρέ», στην παρέα, όταν η ξενοφοβία βαφτίζεται «μια άποψη κι αυτή» και στην πολιτική, όταν ακραίες ιδέες ξεπλένονται μέσα από υπουργικές καρέκλες, κορδέλες, εγκαίνια, χειραψίες και χαμογελαστές φωτογραφίες.
Για αυτό και έχει σημασία πως θα υποδεχθεί η Κως τον Θάνο Πλεύρη.
Η θεσμικότητα δεν σημαίνει πολιτική αμνησία.
Αρκετά με τον ραγιαδισμό του «ήρθε ο υπουργός, τρέξτε να φωτογραφηθούμε».
Αρκετά με το «έλα μωρέ, αυτά ανήκουν στο παρελθόν».
Τον ρατσισμό και τον φασισμό δεν τους συνηθίζουμε, δεν τους χαϊδεύουμε και δεν τους αγκαλίαζουμε ούτε θεσμικά!
Τους αντιμετωπίζουμε δημοκρατικά, πολιτικά και κοινωνικά, όπου εμφανίζονται, από το γραφείο και τη γειτονιά, μέχρι τα υψηλότερα κυβερνητικά αξιώματα.
Και πριν εμφανιστούν οι γνωστοί ραγιάδες και τα γνωστά τρόλ, κανένα γήπεδο δεν ξεπλένει τον φασισμό και κανένας Πλεύρης δεν «μας έδωσε» λεφτά απο την τσέπη του.
Είναι δημόσιο χρήμα από το Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης, ουτέ καν από το υπουργείο Αθλητισμού, προς έναν τόπο που σηκώνει εδώ και χρόνια το βάρος του μεταναστευτικού.
Μην μπερδεύουμε λοιπόν την υποχρέωση της Πολιτείας με την ελεημοσύνη του υπουργού και, κυρίως, μην ανταλλάσουμε ανθρώπινα δικαιώματα με γήπεδα και κορδέλες. Τα έργα δεν χρυσώνουν κανένα χάπι για τα pushbacks, τα ναυάγια, τον ρατσισμό και την ακροδεξιά πολιτική.
Ο φασισμός δεν παύει να είναι φασισμός επειδή φοράει κοστούμι και εγκαινιάζει ένα γήπεδο.
Γιατί το «τέρας» δεν χρειάζεται να συμφωνήσεις μαζί του για να νικήσει, αλλά αρκεί να πάψεις να ασχολείσαι με την παρουσία του και να το ανέχεσαι.
Και όταν μια κοινωνία συνηθίσει το «τέρας», στο τέλος κινδυνεύει να του μοιάσει.
Ας το έχουν αυτό κατά νου όσοι ετοιμάζονται να τον υποδεχθούν στην Κω!
Γιώργος Χασαπλαδάκης
Αναπλ. Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου