ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Αν οι Αλβανοί οικοδόμοι μπορούν να μιλήσουν για μια χρυσή περίοδο που έζησαν στην Ελλάδα και στην οποία οφείλουν την οικονομική εκτόξευσή τους, αυτή είναι η εποχή έως και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, όταν η κατασκευαστική δραστηριότητα είχε φτάσει στο ζενίθ της.Υπολογίζεται πως τότε (2005-2006) ο πραγματικός αριθμός των Αλβανών μεταναστών κυμαινόταν περίπου στους 600.000 ή και λίγο παραπάνω, με τους νόμιμα καταγεγραμμένους από αυτούς να κυμαίνονται μεταξύ 440.000-500.000.Μελέτες εκείνης της περιόδου ανέφεραν ότι περίπου το 32% των Αλβανών ανδρών εργαζομένων απασχολούταν στις κατασκευές, τις οποίες και είχαν καταλάβει, αφού αποτελούσαν το 75% των αλλοδαπών εργατών στην οικοδομή. Υπολογίζεται ότι εκείνη την περίοδο εργάζονταν στην ελληνική οικοδομή περίπου 120.000 με 150.000 Αλβανοί υπήκοοι (συμπεριλαμβανομένης της εποχιακής και άτυπης εργασίας). Προτιμούνταν οι εργάτες αυτής της εθνικότητας καθώς οι περισσότεροι ήξεραν τη γλώσσα -έστω τα βασικά- και μπορούσαν να συνεννοηθούν ευκολότερα με το υπόλοιπο προσωπικό, ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι Αλβανοί εργάτες είχαν αποκτήσει τη φήμη ότι είναι παραδοσιακά εργατικοί και όχι φυγόπονοι.Ενας αριθμός αυτών είχε ειδίκευση ή έστω μια εμπειρία σε ένα κομμάτι οικοδομικών εργασιών από την πατρίδα του, ενώ οι περισσότεροι ήταν ανειδίκευτοι εργάτες, τομέας για τον οποίο διψούσε η αγορά που έψαχνε για εργατικά χέρια.Με τα χρόνια εργασίας σε οικοδομές οι ανειδίκευτοι εργάτες απέκτησαν εμπειρία και εξειδίκευση σε συγκεκριμένα κομμάτια της οικοδομής, στα οποία ήθελαν και οι ίδιοι αλλά και οι εργολάβοι να εργάζονται.Τα καλά χρόνια τους εκτόξευσαν κοινωνικά, καθώς δουλειές υπήρχαν πολλές και οι αμοιβές ήταν καλές. Μέχρι που ήρθε η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα, ισοπεδώνοντας τον κατασκευαστικό κλάδο.Με την οικοδομική δραστηριότητα σχεδόν να μηδενίζεται, αφού έπεσε έως και κατά περισσότερο από 80%, ήρθαν οι δύσκολες μέρες. Δουλειές δεν υπήρχαν και δεκάδες χιλιάδες μετανάστες αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Ενας μεγάλος αριθμός από αυτούς μετανάστευσε στη Βόρεια Ευρώπη, η οποία εκείνη την εποχή έψαχνε για εργάτες οικοδομής και έδινε ευκαιρίες, όπως άδειες μετανάστευσης, ευκολίες στη στέγαση και τα σχολεία των παιδιών, πολύ καλές αμοιβές.100.000 επέστρεψανΥπολογίζεται ότι περισσότεροι από 75.000-100.000 Αλβανοί επέστρεψαν στην πατρίδα τους ή μετανάστευσαν εκ νέου στα βορειότερα της Ευρώπης. Πολλοί είχαν πάρει την ελληνική ιθαγένεια και αντιλήφθηκαν ότι είχαν χρυσάφι στα χέρια τους λόγω της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κατάφεραν να μεταναστεύσουν σε χώρες όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και αλλού, όπου βρήκαν εύκολα και πολύ καλά πληρωμένη εργασία. Με την ανεργία να πλήττει τον ισοπεδωμένο κλάδο, ο αριθμός των ενεργών Αλβανών οικοδόμων μειώθηκε δραματικά. Στα μητρώα του ΙΚΑ οι ασφαλισμένοι αλλοδαποί στις κατασκευές είχαν συρρικνωθεί.Συγκεκριμένα, ο αριθμός των Αλβανών οικοδόμων που εργάζονταν στην Ελλάδα είχε μειωθεί σε λιγότερους από 30.000, με την πλειονότητά τους να επιβιώνει κάνοντας κυρίως μικροεπισκευές, μερεμέτια και ανακαινίσεις σε τουριστικές κυρίως περιοχές, καθώς οι ανεγέρσεις πολυκατοικιών και τα μεγάλα έργα είχαν παγώσει.Τι γίνεται σήμεραΜε την οικονομική κρίση να αποτελεί έναν εφιάλτη που πέρασε για την Ελλάδα, τα πράγματα πλέον έχουν αλλάξει. Στη χώρα μας υπάρχει οικοδομικός οργασμός λόγω της μεγάλης ζήτησης για οικιστικά ακίνητα, της επενδυτικής άνοιξης που επικρατεί, αλλά και της έκρηξης του τουρισμού που προσελκύει επιπλέον επενδύσεις, εάν εξαιρέσουμε το project του Ελληνικού και πολλά ακόμα σε άλλες περιοχές της χώρας. Δεν είναι ίδιες οι συνθήκες, αλλά δεν είναι ίδια και τα πρόσωπα.Η πλειονότητα των Αλβανών οικοδόμων της πρώτης γενιάς, δηλαδή αυτοί που ήρθαν τη δεκαετία του ’90 με το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα από τη γείτονα, έχει πλέον συνταξιοδοτηθεί. Αυτοί της δεύτερης γενιάς έπεσαν μέσα στην κρίση και μετανάστευσαν μαζικά είτε προς την υπόλοιπη Ευρώπη, είτε προς την Αλβανία, όπου η ανοικοδόμηση των αλβανικών παραλίων και των Τιράνων απορροφά αρκετούς τεχνίτες.Ενας μεγάλος αριθμός τους, πάντως, παραμένει στην Ελλάδα. Από τις παλιότερες γενιές, ένα μεγάλο μέρος των πρώην χαμηλά αμειβομένων Αλβανών έχουν γίνει πλέον ιδιοκτήτες επιχειρήσεων σε σειρά τομέων. Πρώην οικοδόμοι, για παράδειγμα, έχουν εξελιχθεί σε ιδιοκτήτες οικοδομικών συνεργείων ή σε μικροκατασκευαστές απασχολώντας Έλληνες τεχνίτες, ενώ έχουν πολλές εταιρείες παροχής υπηρεσιών και μαγαζιά παντός είδους.Σύμφωνα με έρευνες και στοιχεία του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), ο κατασκευαστικός κλάδος (εργολάβοι, τεχνικές εταιρείες που αναλαμβάνουν ανακαινίσεις, σοβατίσματα, ελαιοχρωματισμούς, τοποθετήσεις πλακιδίων) συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό των 4.460 αλβανικών ΑΦΜ της Αθήνας, ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο, από τους συνολικά περίπου 10.000 Αλβανούς επιχειρηματίες σε όλη την επικράτεια, εκτιμάται ότι περισσότεροι από τους μισούς (πάνω από 5.000) δραστηριοποιούνται ως ιδιοκτήτες μικρών, μεσαίων ή μεγάλων οικοδομικών και τεχνικών επιχειρήσεων.Από το ημερομίσθιο στις επενδύσειςΠώς έφτασαν από το ημερομίσθιο στην εργολαβία; Οι Αλβανοί μετανάστες που ήρθαν τη δεκαετία του ’90 ως ανειδίκευτοι εργάτες απέκτησαν τεράστια ελληνική τεχνογνωσία.Σταδιακά έγιναν τεχνίτες, μετά υπεργολάβοι και σήμερα είναι νόμιμοι ιδιοκτήτες κατασκευαστικών εταιρειών που αναλαμβάνουν μεγάλα έργα και ανακαινίσεις. Πολλές από αυτές τις πλέον ώριμες οικοδομικές επιχειρήσεις έχουν μεγαλώσει τόσο ώστε απασχολούν πλέον και Ελληνες εργαζόμενους ως προσωπικό, ενώ η δυναμική τους στην εγχώρια οικοδομή είναι τέτοια που πλέον καταγράφεται έντονη κινητικότητα σε διμερές επίπεδο, όπως η συμμετοχή αλβανικών κατασκευαστικών ομίλων σε μεγάλες ελληνικές κλαδικές εκθέσεις, αλλά και επενδύσεις real estate.Εκτός από τους επιχειρηματίες υπολογίζεται ότι συνολικά οι ενεργοί Αλβανοί οικοδόμοι (τεχνίτες και εργολάβοι) στην Ελλάδα κυμαίνονται σήμερα γύρω στους 20.000 με 25.000.Μπορεί να παραμένουν η κύρια δύναμη στα εξειδικευμένα συνεργεία και στις εργολαβίες, ο αριθμός τους όμως έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν και το κενό που έχουν αφήσει πίσω τους στα ανειδίκευτα χέρια που χρειάζεται η οικοδομή (περί τα 20.000-25.000) η αγορά προσπαθεί πλέον να το καλύψει με διακρατικές συμφωνίες για εργάτες από την Ασία και την Αίγυπτο. protothema.gr

Νέο πεδίο αντιπαράθεσης για καταλύματα τύπου Airbnb στις πολυκατοικίες ανοίγει μια δικαστική απόφαση που δίνει ουσιαστικό «βάρος» στους παλαιούς κανονισμούς των κτιρίων. Το κρίσιμο μήνυμα είναι ότι ένας κανονισμός μπορεί να μπλοκάρει τη βραχυχρόνια μίσθωση ακόμη κι αν έχει συνταχθεί δεκαετίες πριν, όταν δεν υπήρχαν ηλεκτρονικές πλατφόρμες και, προφανώς, δεν τις αναφέρει ονομαστικά.Η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά οριζόντια απαγόρευση για όλα τα ακίνητα, ωστόσο δημιουργεί ένα ισχυρό προηγούμενο για ιδιοκτήτες και διαχειριστές που επιδιώκουν να περιορίσουν ή να σταματήσουν τη βραχυχρόνια μίσθωση μέσα σε πολυκατοικίες, επικαλούμενοι τον κανονισμό και τον σκοπό του.Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται η απόφαση 2937/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία έκανε εν μέρει δεκτή αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Αιτούσα ήταν η διαχειρίστρια της πολυκατοικίας, η οποία ήταν ταυτόχρονα και ιδιοκτήτρια διαμερίσματος στο ίδιο κτίριο.Καθ’ ης ήταν εταιρεία που εκμεταλλευόταν άλλο διαμέρισμα ως τουριστικό κατάλυμα μέσω πλατφόρμας βραχυχρόνιων μισθώσεων. Το δικαστήριο υποχρέωσε την εταιρεία να διακόψει την επαγγελματική χρήση του ακινήτου με το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης και να το χρησιμοποιεί αποκλειστικά ως κατοικία, επιβάλλοντας παράλληλα χρηματική ποινή 1.000 ευρώ για κάθε παραβίαση της απόφασης.Βραχυχρόνια μίσθωση στις πολυκατοικίες: Τι έκρινε το δικαστήριοΤο ενδιαφέρον στην απόφαση δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά κυρίως το σκεπτικό. Το δικαστήριο δεν περιορίστηκε στη διαπίστωση ότι «δεν υπάρχει ρητή απαγόρευση για Airbnb», ούτε θεώρησε ότι η απουσία συγκεκριμένης αναφοράς σημαίνει αυτομάτως ελευθερία χρήσης. Αντίθετα, προσέγγισε το ζήτημα με βάση τον κανονισμό της πολυκατοικίας ως δεσμευτική συμφωνία των συνιδιοκτητών, που ακολουθεί το ακίνητο και δεσμεύει και τους επόμενους ιδιοκτήτες ή εκμεταλλευτές.Με απλά λόγια, το δικαστήριο εξέτασε την ουσία: ποιος ήταν ο σκοπός της πρόβλεψης «μόνο κατοικία» και ποιες χρήσεις επιχειρούσε να αποκλείσει ο κανονισμός.Έτσι, η βραχυχρόνια μίσθωση αντιμετωπίστηκε ως δραστηριότητα που μπορεί, ανάλογα με τα πραγματικά χαρακτηριστικά της, να προσομοιάζει σε ξενοδοχειακή/τουριστική εκμετάλλευση και όχι σε κλασική κατοίκηση.Ο κανονισμός του 1970 και η «πρόθεση» των συνιδιοκτητώνΚρίσιμο ρόλο στην υπόθεση διαδραμάτισε ο κανονισμός της πολυκατοικίας, ο οποίος είχε συνταχθεί το 1970. Ο κανονισμός προέβλεπε ότι τα διαμερίσματα προορίζονται για κατοικίες και απαγόρευε διαφορετικές χρήσεις, καθώς και δραστηριότητες ξενοδοχειακού τύπου.Παρότι είναι προφανές ότι το 1970 δεν υπήρχαν Airbnb, Booking και οι σημερινές πλατφόρμες, το δικαστήριο έκρινε ότι αυτό δεν αρκεί για να θεωρηθεί επιτρεπτή η βραχυχρόνια μίσθωση.Το σκεπτικό στηρίχθηκε στην αρχική πρόθεση των ιδιοκτητών: να αποτρέψουν χρήσεις που μετατρέπουν την πολυκατοικία σε χώρο διαρκούς εναλλαγής επισκεπτών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ησυχία, τη συντήρηση και την ασφάλεια. Με αυτή τη λογική, η «κατοικία» δεν αντιμετωπίζεται ως απλή λέξη, αλλά ως συγκεκριμένο πλαίσιο χρήσης που διαφέρει από μια επαγγελματικά οργανωμένη τουριστική εκμετάλλευση.Τι βάρυνε στην απόφαση: θόρυβος, φθορές και αίσθημα ασφάλειαςΣτη συγκεκριμένη περίπτωση, το διαμέρισμα είχε καταχωριστεί από το καλοκαίρι του 2025 ως τουριστικό κατάλυμα, με επισκέπτες που διέμεναν συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες. Κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων πιθανολογήθηκε ότι η συνεχής εναλλαγή ατόμων προκαλούσε:– θόρυβο στο διαμέρισμα και στους κοινόχρηστους χώρους,– αυξημένη φθορά σε εγκαταστάσεις και υποδομές της πολυκατοικίας,– ανησυχία για την ασφάλεια, λόγω της εισόδου αγνώστων στο κτίριο.Αυτά τα πραγματικά περιστατικά λειτούργησαν ως «γέφυρα» ανάμεσα στη νομική πρόβλεψη του κανονισμού και στην πρακτική λειτουργία της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Δηλαδή, δεν κρίθηκε το θέμα σε αφηρημένο επίπεδο, αλλά με βάση το πώς ακριβώς αξιοποιούνταν το ακίνητο και ποιες συνέπειες είχε αυτό στη συμβίωση.Δεν είναι αυτόματη απαγόρευση για όλους – αλλά είναι ισχυρό εργαλείοΣημαντική διευκρίνιση: η απόφαση δεν σημαίνει ότι κάθε γενική αναφορά σε χρήση «κατοικίας» αρκεί, από μόνη της, για να σταματήσει τη βραχυχρόνια μίσθωση σε κάθε πολυκατοικία. Κάθε διαφορά θα κρίνεται με βάση:– το ακριβές περιεχόμενο του κανονισμού,– τυχόν ειδικές απαγορεύσεις (π.χ. ξενοδοχειακή χρήση, επαγγελματική εκμετάλλευση, πανσιόν κ.λπ.),– τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας του ακινήτου (συχνότητα αλλαγών, οργάνωση, παροχές, διαχείριση, επιπτώσεις στους κοινόχρηστους χώρους).Παρόλα αυτά, η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για νέες προσφυγές, ειδικά σε πολυκατοικίες με παλαιούς κανονισμούς που περιέχουν περιορισμούς κατά των ξενοδοχειακών ή επαγγελματικών χρήσεων. Πλέον, η βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί να κριθεί ότι εμπίπτει στους περιορισμούς αυτούς ακόμη και χωρίς ρητή ονομαστική αναφορά.Τι σημαίνει πρακτικά για ιδιοκτήτες και διαχειριστέςΓια τους διαχειριστές και τους συνιδιοκτήτες που αντιδρούν, η απόφαση δείχνει ότι ο κανονισμός δεν είναι τυπικό έγγραφο που «έμεινε στο συρτάρι», αλλά μπορεί να αποτελέσει πραγματικό νομικό εργαλείο, ιδίως όταν τεκμηριώνονται όχληση, φθορές ή ζητήματα ασφάλειας. Για τους ιδιοκτήτες που εκμεταλλεύονται ακίνητα, είναι ένα σαφές σήμα ότι πριν προχωρήσουν σε βραχυχρόνια μίσθωση οφείλουν να ελέγχουν προσεκτικά τον κανονισμό της πολυκατοικίας και το πλαίσιο χρήσεων που αυτός επιβάλλει.tornosnews.gr

Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει βίντεο που κάνει τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, στο οποίο διακρίνεται εργαζόμενος σε παραλία της Πάρου να μπαίνει στη θάλασσα για να εξυπηρετήσει πελάτες που παραμένουν μέσα στο νερό. Το περιστατικό έχει αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από τις συνθήκες εργασίας στον τουριστικό κλάδο, φέρνοντας ξανά στη μνήμη αντίστοιχες εικόνες από τη Ρόδο πριν από δύο χρόνια.Στο βίντεο, που προβλήθηκε από το Mega, ένας νεαρός σερβιτόρος μεταφέρει και σερβίρει κρασί σε λουόμενους χωρίς εκείνοι να βγουν από τη θάλασσα, συνεχίζοντας να απολαμβάνουν το μπάνιο τους όσο εξυπηρετούνται.Οι εικόνες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με πολλούς χρήστες να χαρακτηρίζουν την πρακτική απαράδεκτη και να εκφράζουν ανησυχία για την αξιοπρέπεια και τα εργασιακά δικαιώματα των ανθρώπων που εργάζονται σε τουριστικές επιχειρήσεις.avgi.gr