Με 6 ερευνητικές παγίδες σε Ρόδο, Κάρπαθο και Καστελλόριζο περνά στη φάση της έρευνας πεδίου η προσπάθεια για τον λαγοκέφαλο

Σε νέο και ου­σια­στι­κό­τε­ρο στά­διο ει­σέρ­χε­ται η προ­σπά­θεια για την αντι­με­τώ­πι­ση του λα­γο­κέ­φα­λου στα νερά της Δω­δε­κα­νή­σου. Η SEA SAFE GREECE MARINE ACTION, η πρω­το­βου­λία που τους τε­λευ­ταί­ους μήνες συ­γκέ­ντρω­σε το εν­δια­φέ­ρον αλιέ­ων, ερα­σι­τε­χνών και αν­θρώ­πων της θά­λασ­σας μέσα από τον πρώτο Πα­νελ­λή­νιο Δια­γω­νι­σμό Αλιεί­ας Λα­γο­κέ­φα­λου, έλαβε επί­ση­μη άδεια έρευ­νας από το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και ετοι­μά­ζε­ται να πο­ντί­σει 6 ερευ­νη­τι­κές πα­γί­δες σε 3 νησιά.

Η εξέ­λι­ξη ση­μα­το­δο­τεί, όπως ανα­φέ­ρει η ίδια η ορ­γά­νω­ση σε ενη­μέ­ρω­σή της προς τη «Δη­μο­κρα­τι­κή», τη με­τά­βα­ση από την κι­νη­το­ποί­η­ση των πο­λι­τών σε μια επί­ση­μη, ορ­γα­νω­μέ­νη και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νη δια­δι­κα­σία κα­τα­γρα­φής στο πεδίο, με συ­γκε­κρι­μέ­νη με­θο­δο­λο­γία και επι­στη­μο­νι­κή υπο­στή­ρι­ξη.

Η άδεια και το αντι­κεί­με­νο της έρευ­νας

Η άδεια εκ­δό­θη­κε στις 4 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026 και φέρει αριθ­μό πρω­το­κόλ­λου ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/96507/3177, ενώ έχει αναρ­τη­θεί στη Διαύ­γεια με ΑΔΑ ΡΥΞΔ4653Π8-Ι8Ω. Αφορά τη με­λέ­τη της συ­γκέ­ντρω­σης, της προ­σέ­λευ­σης, της συ­μπε­ρι­φο­ράς και της ελεγ­χό­με­νης πα­γί­δευ­σης του εί­δους Lagocephalus sceleratus, του γνω­στού πλέον σε όλη τη χώρα λα­γο­κέ­φα­λου, το οποίο τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει επε­κτα­θεί ση­μα­ντι­κά στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες, με τη Δω­δε­κά­νη­σο να βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμ­μή της πα­ρου­σί­ας του.

Σύμ­φω­να με τον σχε­δια­σμό που πα­ρου­σιά­ζε­ται στο πα­κέ­το Τύπου της ορ­γά­νω­σης, η πι­λο­τι­κή εφαρ­μο­γή πε­ρι­λαμ­βά­νει 6 πα­γί­δες, κα­τα­νε­μη­μέ­νες ανά 2 σε κάθε πε­ριο­χή. Η Ρόδος απο­τε­λεί την πρώτη προ­τε­ραιό­τη­τα, ενώ οι ευ­ρύ­τε­ρες θα­λάσ­σιες πε­ριο­χές της Καρ­πά­θου και του Κα­στελ­λό­ρι­ζου συ­μπλη­ρώ­νουν το πλέγ­μα των ση­μεί­ων. Η επι­λο­γή 3 δια­φο­ρε­τι­κών νη­σιών δεν είναι τυ­χαία. Όπως προ­κύ­πτει από το ερευ­νη­τι­κό σχέ­διο, ένας από τους βα­σι­κούς στό­χους είναι η σύ­γκρι­ση δια­φο­ρε­τι­κών πε­ριο­χών και συν­θη­κών εφαρ­μο­γής, ώστε να δια­πι­στω­θεί κατά πόσο η από­δο­ση της πα­γί­δας δια­φο­ρο­ποιεί­ται ανά­λο­γα με τον τόπο, τον χρόνο και τις τρο­πο­ποι­ή­σεις του εξο­πλι­σμού.

Τι ακρι­βώς θα με­τρη­θεί στο πεδίο

Το στοι­χείο που δια­φο­ρο­ποιεί την νέα φάση από την προη­γού­με­νη είναι η ρητή δέ­σμευ­ση ότι κάθε πό­ντι­ση πρέ­πει να πα­ρά­γει δε­δο­μέ­να και όχι απλώς έναν αριθ­μό αλιευ­μά­των. Η ορ­γά­νω­ση θέτει 4 άξο­νες μέ­τρη­σης. Ο πρώ­τος αφορά στην προ­σέ­λευ­ση, δη­λα­δή πότε και υπό ποιες συν­θή­κες ο λα­γο­κέ­φα­λος προ­σεγ­γί­ζει την πα­γί­δα.

Ο δεύ­τε­ρος αφορά στη συ­μπε­ρι­φο­ρά του ψα­ριού, στον τρόπο ει­σό­δου, πα­ρα­μο­νής και αντί­δρα­σής του μέσα και γύρω από το ερ­γα­λείο. Ο τρί­τος άξο­νας είναι η κα­τα­γρα­φή των πα­ρά­πλευ­ρων ειδών, δη­λα­δή όλων των μη στο­χευό­με­νων ορ­γα­νι­σμών που εν­δέ­χε­ται να πα­γι­δευ­τούν, ένα ζή­τη­μα κρί­σι­μο για την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή αξιο­λό­γη­ση κάθε τέ­τοιας με­θό­δου. Ο τέ­ταρ­τος άξο­νας αφορά στην από­δο­ση, με σύ­γκρι­ση ση­μεί­ων, χρο­νι­κών πε­ριό­δων και τρο­πο­ποι­ή­σε­ων της πα­γί­δας.

Η δια­δρο­μή από την πό­ντι­ση έως το τε­λι­κό σύ­νο­λο δε­δο­μέ­νων πε­ρι­γρά­φε­ται σε 5 στά­δια. Προη­γεί­ται η επι­λο­γή του ση­μεί­ου, με χρήση ηχο­βο­λι­στι­κού και δε­δο­μέ­νων από το πεδίο, δη­λα­δή από τις κα­τα­γρα­φές που συ­γκε­ντρώ­θη­καν το κα­λο­καί­ρι. Ακο­λου­θεί η πό­ντι­ση των 6 πα­γί­δων, 2 ανά νησί.

Το τρίτο στά­διο είναι η πα­ρα­κο­λού­θη­ση, η οποία προ­βλέ­πε­ται να γί­νε­ται με υπο­βρύ­χιες κά­με­ρες, τη­λε­με­τρία και γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­γρα­φή των θέ­σε­ων. Έπε­ται η ανά­κτη­ση, κατά την οποία κα­τα­γρά­φο­νται τα αλιεύ­μα­τα, τα πα­ρε­μπί­πτο­ντα είδη και η κα­τά­στα­ση του εξο­πλι­σμού. Το πέμ­πτο και τε­λευ­ταίο στά­διο είναι η αξιο­λό­γη­ση, με εν­δε­χό­με­νη τρο­πο­ποί­η­ση του σχε­δια­σμού και επι­στη­μο­νι­κή αξιο­ποί­η­ση των στοι­χεί­ων.

Η ίδια η ορ­γά­νω­ση συ­νο­ψί­ζει τη φι­λο­σο­φία της με μια φράση που πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο υλικό της: «Δεν θέ­λου­με απλώς να απο­δεί­ξου­με ότι πιά­νει ψάρια. Θέ­λου­με να μά­θου­με πού, πότε και πώς λει­τουρ­γεί υπεύ­θυ­να».

Οι αριθ­μοί του κα­λο­και­ριού

Η νέα φάση στη­ρί­ζε­ται στα στοι­χεία που συ­γκε­ντρώ­θη­καν κατά την πα­νελ­λα­δι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση. Ο δια­γω­νι­σμός ξε­κί­νη­σε στις 20 Ιου­νί­ου 2026, ταυ­τό­χρο­να με την έναρ­ξη της ψη­φια­κής κα­τα­γρα­φής των αλιευ­μά­των, και ολο­κλη­ρώ­θη­κε στις 30 Αυ­γού­στου 2026, οπότε και συ­γκε­ντρώ­θη­καν τα δε­δο­μέ­να πε­δί­ου. Μόνο την πρώτη εβδο­μά­δα κα­τα­γρά­φη­καν 471 λα­γο­κέ­φα­λοι, συ­νο­λι­κού βά­ρους 709 κιλών. Έως τα μέσα Σε­πτεμ­βρί­ου το συ­νο­λι­κό κα­τα­γε­γραμ­μέ­νο βάρος είχε φθά­σει πε­ρί­που τους 4,2 τό­νους.

Η ορ­γά­νω­ση είναι σαφής ως προς τον ρόλο που είχε ο δια­γω­νι­σμός. Δεν πα­ρου­σιά­στη­κε ποτέ ως τε­λι­κή λύση για το πρό­βλη­μα, αλλά ως ερ­γα­λείο κι­νη­το­ποί­η­σης και συλ­λο­γής στοι­χεί­ων.

Οι κα­τα­γρα­φές αυτές, με τα ση­μεία, τις πο­σό­τη­τες και τις χρο­νι­κές πε­ριό­δους, απο­τε­λούν πλέον μέρος της βάσης πάνω στην οποία θα επι­λε­γούν οι θέ­σεις των πα­γί­δων. Με άλλα λόγια, η εμπει­ρία εκα­το­ντά­δων αν­θρώ­πων της θά­λασ­σας που συμ­με­τεί­χαν το κα­λο­καί­ρι με­τα­τρέ­πε­ται σε πρώτη ύλη για την επι­στη­μο­νι­κή δο­κι­μή.

Λίγες ημέ­ρες μετά το κλεί­σι­μο του δια­γω­νι­σμού, στις 4 Σε­πτεμ­βρί­ου, εκ­δό­θη­κε η άδεια του Υπουρ­γεί­ου, ολο­κλη­ρώ­νο­ντας μια χρο­νι­κή αλ­λη­λου­χία που η ορ­γά­νω­ση πε­ρι­γρά­φει ως «τη με­τά­βα­ση» του 2026. Το επό­με­νο βήμα είναι πλέον η πό­ντι­ση, η πα­ρα­κο­λού­θη­ση, η κα­τα­γρα­φή και η αξιο­λό­γη­ση.

Ο λα­γο­κέ­φα­λος δεν απο­τε­λεί το μο­να­δι­κό αντι­κεί­με­νο της SEA SAFE GREECE MARINE ACTION. Η ορ­γά­νω­ση πε­ρι­γρά­φει το έργο της ως ένα επι­χει­ρη­σια­κό πλαί­σιο για πραγ­μα­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις στη θά­λασ­σα, με έμ­φα­ση στην τεκ­μη­ρί­ω­ση, στη συ­νερ­γα­σία με επι­στή­μο­νες και αν­θρώ­πους του πε­δί­ου και στη δη­μιουρ­γία δε­δο­μέ­νων που μπο­ρούν να αξιο­λο­γη­θούν. Το πλαί­σιο αυτό ανα­πτύσ­σε­ται σε 3 κα­τευ­θύν­σεις.

Η πρώτη αφορά στα ξε­νι­κά είδη, με αντι­κεί­με­νο τόσο τον λα­γο­κέ­φα­λο όσο και το λε­ο­ντό­ψα­ρο, μέσω κα­τα­γρα­φής, έρευ­νας πε­δί­ου και δο­κι­μής στο­χευ­μέ­νων με­θό­δων.

Η δεύ­τε­ρη κα­τεύ­θυν­ση αφορά στα εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να αλιευ­τι­κά ερ­γα­λεία, τα λε­γό­με­να δί­χτυα φα­ντά­σμα­τα, με χαρ­το­γρά­φη­σή τους και σχε­δια­σμό της ασφα­λούς απο­μά­κρυν­σής τους από τον βυθό. Η τρίτη κα­τεύ­θυν­ση πε­ρι­γρά­φε­ται ως θα­λάσ­σια δράση και πε­ρι­λαμ­βά­νει κα­θα­ρι­σμούς, εκ­παί­δευ­ση στο πεδίο, χρήση τη­λε­χει­ρι­ζό­με­νου υπο­βρύ­χιου οχή­μα­τος σε βάθη έως 300 μέ­τρων και συ­στη­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση.

Σε επι­στη­μο­νι­κό επί­πε­δο, η ορ­γά­νω­ση ανα­φέ­ρει συ­νερ­γα­σία με ει­δι­κή επι­στή­μο­να στα ξε­νι­κά και χω­ρο­κα­τα­κτη­τι­κά είδη, με τον Υδρο­βιο­λο­γι­κό Σταθ­μό Ρόδου και το Ενυ­δρείο για ζη­τή­μα­τα το­πι­κής θα­λάσ­σιας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, καθώς και με την Alkaia για συ­μπλη­ρω­μα­τι­κή επι­στη­μο­νι­κή και τε­χνι­κή υπο­στή­ρι­ξη.

Η πα­ρου­σία του Υδρο­βιο­λο­γι­κού Σταθ­μού Ρόδου στο σχήμα προσ­δί­δει στην προ­σπά­θεια το­πι­κό επι­στη­μο­νι­κό έρει­σμα, σε μια πε­ριο­χή όπου το ζή­τη­μα των ξε­νι­κών ειδών απα­σχο­λεί χρό­νια τόσο τους επαγ­γελ­μα­τί­ες αλιείς όσο και την επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα.

dimokratiki.gr