ΚΕΝΤΡΙΚΗ 3

Τις πύλες τους στο κοινό άνοιξαν την Κυριακή 8 Νοεμβρίου τα οινοποιεία της Κω, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Οινοτουρισμού, προσφέροντας μια ξεχωριστή εμπειρία σε όλους όσοι αγαπούν το κρασί, τη γαστρονομία και την τοπική παράδοση.Η εκδήλωση αποτέλεσε μια μοναδική ευκαιρία για τους οινόφιλους να γνωρίσουν από κοντά την ιστορία της οινοπαραγωγής στο νησί, αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από κάθε φιάλη κρασιού, διατηρώντας ζωντανή την αμπελουργική παράδοση της Κω.Οι επισκέπτες είχαν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στους καταπράσινους αμπελώνες, να συμμετάσχουν σε ξεναγήσεις στους χώρους των οινοποιείων και να ενημερωθούν για τη διαδικασία παραγωγής του κρασιού. Παράλληλα, απόλαυσαν γευστικές δοκιμές εκλεκτών τοπικών κρασιών, ανακαλύπτοντας τα αρώματα, τις γεύσεις και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του κώου αμπελώνα.Η πρωτοβουλία ανέδειξε τον πλούτο της τοπικής οινικής παραγωγής και τη δυναμική του οινοτουρισμού στην Κω, προσφέροντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να συνδυάσουν τη γνωριμία με την τοπική παράδοση με μια αυθεντική εμπειρία φιλοξενίας και γεύσης.

Σήμερα, στις 13:40, εκδηλώθηκε πυρκαγιά στην περιοχή του Αμανιού, πλησίον του Βιολογικού.Άμεση και καθοριστική ήταν η επέμβαση του εθελοντή πυροσβέστη Νικολάου Μαρκακή, με ιδιωτικό μέσο, καθώς και του μέλους της ΛΕΚ, Σταμάτη Χατζηνικολογλου, οι οποίοι συνέβαλαν στην αποτροπή της επέκτασης της πυρκαγιάς.Στο σημείο έσπευσε άμεσα η Πυροσβεστική Υπηρεσία Κω με δύο πυροσβεστικά οχήματα, σε συνεργασία με τις δυνάμεις της Πολιτικής Προστασίας και της ΛΕΚ, προχωρώντας στην πλήρη κατάσβεση της πυρκαγιάς.Ευτυχώς, δεν προκλήθηκαν ζημιές σε παρακείμενες εκτάσεις.

Πίσω από μια πρόσκληση για εκδήλωση μνήμης στη Σμύρνη υπάρχει ένα κείμενο διεκδικήσεων που απευθύνεται ευθέως στην Ελλάδα. Ο Σύλλογος Πολιτισμού και Αλληλεγγύης Τούρκων Ρόδου, Κω και Δωδεκανήσου, σωματείο που εδρεύει στη Σμύρνη, δημοσιοποίησε στις 3 Νοεμβρίου 2026 την πρόσκλησή του για συζήτηση αφιερωμένη στον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Στην ίδια ανάρτηση, όμως, το επετειακό σκέλος δίνει γρήγορα τη θέση του σε κάτι εντελώς διαφορετικό.Ο σύλλογος ζητά από το ελληνικό κράτος να αναγνωρίσει την τουρκική πολιτιστική ταυτότητα των μουσουλμάνων που ζουν στη Ρόδο και στην Κω. Ζητά επίσης να ανοίξουν ξανά σχολεία που, όπως υποστηρίζει, έκλεισαν, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν τη μητρική τους γλώσσα σε δίγλωσση βάση. Το τρίτο αίτημα αφορά στην προστασία των αρχιτεκτονικών έργων της οθωμανικής περιόδου.Οι θέσεις αυτές ανήκουν αποκλειστικά στον σύλλογο. Δεν συμβαδίζουν με το νομικό καθεστώς των Δωδεκανήσων και αντιβαίνουν στις πάγιες θέσεις της ελληνικής πλευράς. Ειπωμένες με τον τρόπο και στον τόπο που ειπώθηκαν, αποκτούν επιπλέον σαφώς προκλητικό χαρακτήρα.Μια εκδήλωση για τον Κεμάλ στο άλλοτε ΚορδελιόΗ εκδήλωση έχει τίτλο «Τιμώντας και κατανοώντας τον Ατατούρκ». Θα πραγματοποιηθεί στις 9 Νοεμβρίου 2026, στις 16:00, στο συγκρότημα «Sancar Maruflu» του Δήμου Καρσίγιακα. Συνδιοργανωτές είναι το τοπικό παράρτημα του Συλλόγου Ατατουρκικής Σκέψης και το αντίστοιχο παράρτημα της Ένωσης Τουρκάλων Γυναικών, ενώ ο σύλλογος των Δωδεκανήσιων μουσουλμάνων εμφανίζεται ως ο φορέας που έχει την πρωτοβουλία.Η ημερομηνία έχει τη σημασία της. Απέχει μία ημέρα από την επέτειο του θανάτου του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, στις 10 Νοεμβρίου 1938, που τιμάται κάθε χρόνο στη γειτονική χώρα.Το ίδιο ισχύει και για τον τόπο. Η Καρσίγιακα είναι το άλλοτε Κορδελιό, το παραθαλάσσιο προάστιο της Σμύρνης με την έντονη ελληνική παρουσία μέχρι την καταστροφή του 1922. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, φορτωμένο με ελληνική ιστορική μνήμη, ένα σωματείο που δηλώνει δραστήριο από το 1996 επιλέγει να συνδέσει τον φόρο τιμής στον Κεμάλ με αιτήματα προς την Αθήνα.Η πρόσκληση απευθύνεται στους «ομοεθνείς και φίλους, Τούρκους της Ρόδου και της Κω». Η λέξη του τουρκικού πρωτοτύπου, soydaş, παραπέμπει σε κοινή καταγωγή και επανέρχεται σε όλο το κείμενο. Δεν είναι γλωσσική λεπτομέρεια. Είναι ορολογία που συναντάται συχνά στον τουρκικό πολιτικό λόγο όταν γίνεται αναφορά σε πληθυσμούς πέρα από τα σύνορα της χώρας.Τα τρία αιτήματα και το επιχείρημα της ταυτότηταςΤο δεύτερο μέρος της ανάρτησης φέρει ημερομηνία 9 Νοεμβρίου 2026 και έχει τη μορφή μηνύματος προς τα μέλη και τους φίλους του συλλόγου. Οι συντάκτες του αυτοσυστήνονται ως «Τούρκοι των νησιών οργανωμένοι στην Τουρκία». Δηλώνουν ότι ζητούν από το ελληνικό κράτος να αναγνωρίσει την τουρκική πολιτιστική ταυτότητα των ομοεθνών τους που παρέμειναν στα νησιά, να επαναλειτουργήσει τα σχολεία που έκλεισαν και να προστατεύσει τα αρχιτεκτονικά έργα των Οθωμανών Τούρκων. Προσθέτουν ότι εργάζονται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.Ως αιτιολόγηση προβάλλουν ότι η πολιτιστική ταυτότητα αποτελεί εκ γενετής δικαίωμα του ανθρώπου. Το κείμενο κλείνει με τη δέσμευση ότι ο σύλλογος θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις αρχές του Ατατούρκ και να εργάζεται για να διατηρηθεί η παρουσία των «ομοεθνών» του στα νησιά «ως Τούρκων και μουσουλμάνων».Εξίσου ενδιαφέρον έχει όμως και ό,τι δεν αναφέρεται. Η ανακοίνωση δεν διευκρινίζει ποια σχολεία έκλεισαν, πότε, με ποιο καθεστώς λειτουργούσαν και πόσους μαθητές αφορούσαν. Δεν κατονομάζει ούτε ένα μνημείο που κινδυνεύει ή παραμελείται. Τα αιτήματα διατυπώνονται γενικά, χωρίς κανένα στοιχείο που να τα τεκμηριώνει.Η επίκληση του 1919 και του πολέμου κατά του ελληνικού στρατούΤο πιο αιχμηρό σημείο της ανακοίνωσης βρίσκεται στο ιστορικό της αφήγημα. Ο σύλλογος υποστηρίζει ότι, την εποχή που τα στρατεύματα της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας υπό τον Μουσταφά Κεμάλ πολεμούσαν κατά των ελληνικών στρατευμάτων στη Μικρά Ασία, οι Τούρκοι της Ρόδου και της Κω στήριξαν άμεσα και έμμεσα τον «εθνικό αγώνα». Κατά την ανακοίνωση, η στήριξη αυτή εκφράστηκε μέσω της Εταιρείας Υπεράσπισης των Ισλαμικών Δικαιωμάτων Ρόδου και Κω, που φέρεται να ιδρύθηκε το 1919. Για τη δράση της οργάνωσης αυτής δεν παρατίθεται κανένα στοιχείο.Η επιλογή δεν μπορεί να θεωρηθεί αθώα. Ένα κείμενο που ζητά από την Ελλάδα αναγνώριση, σχολεία και προστασία μνημείων ανοίγει υπενθυμίζοντας τη συμβολή των μουσουλμάνων των νησιών σε πόλεμο εναντίον του ελληνικού στρατού. Με αυτόν τον τρόπο συνδέει την παρουσία Ελλήνων πολιτών στη Ρόδο και στην Κω με μια μνήμη εχθρότητας προς την Ελλάδα. Τους εντάσσει επίσης στο τουρκικό εθνικό αφήγημα αντί να τους αντιμετωπίζει ως πολίτες του κράτους στο οποίο ζουν. Στο αφήγημα του συλλόγου απουσιάζει και μια ουσιώδης λεπτομέρεια, ότι το 1919 η Ρόδος και η Κως δεν βρίσκονταν πλέον υπό οθωμανική διοίκηση αλλά υπό ιταλική κατοχή, ήδη από το 1912.Αιτήματα χωρίς έρεισμα στο διεθνές δίκαιοΗ πάγια ελληνική θέση είναι σαφής. Η μόνη μειονότητα που αναγνωρίζεται στην Ελλάδα είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, όπως ορίστηκε με τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923. Ο προσδιορισμός της βασίζεται στο θρήσκευμα και όχι στην εθνοτική καταγωγή.Οι ρυθμίσεις της Λωζάνης για τις μειονότητες δεν κάλυψαν τα Δωδεκάνησα, τα οποία τότε βρίσκονταν υπό ιταλική κυριαρχία. Με την ίδια συνθήκη, μάλιστα, η Τουρκία παραιτήθηκε υπέρ της Ιταλίας από κάθε δικαίωμα επί των νησιών. Η ενσωμάτωσή τους στην Ελλάδα έγινε με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων, που υπογράφηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1947 και στην οποία η Τουρκία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος. Η επίσημη ένωση ολοκληρώθηκε στις 7 Μαρτίου 1948.Από αυτό προκύπτει ότι δεν υπάρχει κανένα διεθνές κείμενο που να θεμελιώνει μειονοτικό καθεστώς στη Ρόδο ή στην Κω. Δεν υπάρχει επίσης κανένα δικαίωμα τρίτου κράτους, ή σωματείων που δρουν στο έδαφός του, να θέτει τέτοια ζητήματα. Κάθε ρητορική περί «τουρκικής μειονότητας» στα Δωδεκάνησα κινείται, κατά την ελληνική πλευρά, έξω από κάθε νομικό πλαίσιο.Ισότιμοι Έλληνες πολίτες και όχι «ομοεθνείς» άλλου κράτουςΟι μουσουλμάνοι της Ρόδου και της Κω είναι Έλληνες πολίτες. Το Σύνταγμα τους κατοχυρώνει την ισότητα ενώπιον του νόμου με το άρθρο 4 και την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης με το άρθρο 13, όπως σε κάθε άλλον πολίτη της χώρας.Η ελληνική θέση απορρίπτει την αντίληψη ότι σωματεία που λειτουργούν σε άλλη χώρα μπορούν να μιλούν εξ ονόματός τους ή να τους αντιμετωπίζουν ως «ομοεθνείς» ενός τρίτου κράτους. Η ταυτότητα κάθε πολίτη είναι προσωπική του υπόθεση. Δεν αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης από φορείς έξω από τα σύνορα.Η επιμονή του συλλόγου στη διατύπωση «Τούρκοι και μουσουλμάνοι» κινείται ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση. Μετατρέπει μια θρησκευτική κοινότητα Ελλήνων πολιτών σε εθνοτική ομάδα με δεσμούς προς την Τουρκία. Είναι μια μετατόπιση που η Αθήνα απορρίπτει σταθερά και που δεν έχει έρεισμα ούτε στο ιστορικό ούτε στο νομικό καθεστώς των νησιών.Η εκπαίδευση και τα «κλειστά σχολεία»Δίγλωσση μειονοτική εκπαίδευση λειτουργεί στην Ελλάδα μόνο στη Θράκη. Το καθεστώς της απορρέει από τη Λωζάνη και από το διμερές πλαίσιο που διαμορφώθηκε στη συνέχεια για τη μειονοτική εκπαίδευση, και δεν επεκτείνεται σε καμία άλλη περιοχή.Στη Ρόδο και στην Κω τα παιδιά των μουσουλμανικών οικογενειών φοιτούν στα δημόσια σχολεία, όπως όλοι οι μαθητές. Το αίτημα να «ξανανοίξουν» σχολεία, χωρίς να λέγεται ποια ήταν, πότε έκλεισαν και ποιο ήταν το καθεστώς τους, ουσιαστικά μεταφέρει στα Δωδεκάνησα ένα μοντέλο που δεν έχει καμία νομική βάση εκεί. Κατά την ελληνική ανάγνωση, πρόκειται για απόπειρα να δημιουργηθεί στην πράξη μειονοτικό καθεστώς μέσω της εκπαίδευσης.Τα οθωμανικά μνημεία και η σύγκριση που αποφεύγει ο σύλλογοςΤο αίτημα για την προστασία των οθωμανικών μνημείων αγνοεί την υφιστάμενη κατάσταση. Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου είναι εγγεγραμμένη από το 1988 στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Περιλαμβάνει μνημεία όλων των περιόδων, ανάμεσά τους τεμένη, λουτρά και κρήνες της οθωμανικής εποχής.Τα μνημεία αυτά προστατεύονται από την ελληνική νομοθεσία για την πολιτιστική κληρονομιά, τον ν. 3028/2002. Η συντήρηση και η αποκατάστασή τους γίνεται με ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού. Η προστασία τους είναι υποχρέωση που το ελληνικό κράτος έχει ήδη αναλάβει, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διεκδίκηση.Η ανακοίνωση δεν αναφέρεται καθόλου στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Τα αιτήματα για δίγλωσση εκπαίδευση και προστασία μνημείων διατυπώνονται από τη χώρα όπου η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή από το 1971 και όπου η Αγία Σοφία μετατράπηκε ξανά σε τέμενος το 2020. Στην ίδια χώρα η ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου έχει περιοριστεί στο ελάχιστο μέσα στις τελευταίες δεκαετίες. Στην Αθήνα, η σύγκριση αυτή αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς κάθε φορά που επανέρχεται ζήτημα σεβασμού της πολιτιστικής κληρονομιάς και των δικαιωμάτων των κοινοτήτων.Πηγή: dimokratiki.gr