Διανύουμε τους τελευταίους μήνες της τουριστικής εποχής, με τους κάθε είδους περιηγητές, να επισκέπτονται το νησί μας.
Από τον Γιώργο Σουλτάνο, που έζησε στην Αμερική και κατέληξε ο πρώτος ξεναγός στο νησί μας, καθότι γνώριζε καλά την Αγγλική γλώσσα, ως την κ. Ροδία Τσουλφά, τον Αντώνη Τσέλιγκα, και τον συνοδό κ. Κώστα Λεοντίου, οι ακούραστοι παλιοί ξεναγοί, προσέφεραν πολλά στον τομέα του τουρισμού, ίδιος στα πρώτα του χρόνια.
Ο Αντώνης Τσέλιγκας, Ολλανδόφωνος, έβγαλε την Τουριστική Σχολή Ξεναγών του ΕΟΤ, στη Ρόδο το 1980, μαζί με την κ. Ροδία Τσουλφά, Αγγλόφωνη και Γερμανόφωνη, για ένα χρόνο. Αμφότεροι πήραν δίπλωμα, για την Δωδεκανησιακή Επικράτεια. Έπειτα από λίγα χρόνια, πήγαν ξανά στην Τουριστική Σχολή Ξεναγών του ΕΟΤ, για άλλον ένα χρόνο και πήραν Πανελλαδικό δίπλωμα και άδεια ξεναγού.
Η κ. Ροδία Τσουλφά, η μοναδική γυναίκα, επίσημη ξεναγός στην Κω, προσέφερε στην τουριστική ξενάγηση, μέχρι και την συνταξιοδότησή της από το 1980 έως και το 2012. Ο τότε διευθυντής του ΕΟΤ, ο Σκουλάς, επένδυε πολύ στον τομέα του τουρισμού και δεν διαψεύστηκε ποτέ. Στον τομέα του τουρισμού, εργάστηκε και ο κ Αργύρης Μαρνέρος Γερμανόφωνος, ερχόμενος από την Βόρεια Ελλάδα, τη Δράμα και απασχολούμενος τότε στο Γραφείο Τουρισμού, του κ. Σταμάτη Βουκουβαλίδη. Μετά την συνταξιοδότησή του, βοηθούσε ως απλός συνοδός ή αρχηγός γκρουπ. Η διαφορά του ξεναγού, από τον συνοδό, που δεν έχει δίπλωμα, είναι ότι ο ξεναγός είναι επίσημα διπλωματούχος και πιστοποιημένος, με κατοχυρωμένο, το επάγγελμά του.
Δουλειά του ξεναγού είναι, να ξεναγεί, να εξηγεί και να διαφημίζει τις Αρχαιότητες και τα αξιοθέατα, κάθε τουριστικού προορισμού. Σήμερα στο Υπουργείο Τουρισμού, στη Σχολή Ξεναγών, η φοίτηση διαρκεί δυόμισι χρόνια, με τα μαθήματα κυρίως, της ιστορίας, αρχαιολογίας, γεωγραφίας, κοινωνιολογίας και απαραίτητα δυο ξένων γλωσσών.
Ο ξεναγός αναλαμβάνει το ρόλο, του αρχαιολόγου, του ιστορικού, του διαφημιστή και του ανθρώπου που θα επικοινωνεί με όλο το γκρουπ, αλλά και με τον καθένα ξεχωριστά. Χρειάζεται υπομονή, ψυχραιμία και αντοχή, για να διαχειριστεί εύκολους ή δύσκολους επισκέπτες. Αλλά και απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως μια ασθένεια ή ένα ατύχημα.
Για παράδειγμα, στο Ασκληπιείο, η ξενάγηση κάτω από τον καυτό ήλιο, δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Ο ξεναγός πρέπει να παραθέσει, ιστορικά στοιχεία και να εξηγήσει λεπτομέρειες, εμπρός σε κάθε μνημείο. Αν καταφέρει και μεταφέρει τον επισκέπτη, σε μιαν αλλά εποχή και να του δώσει να καταλάβει, τον παλιό ρυθμό ζωής ή τον τρόπο που κτίστηκε ένα μνημείο ή ένα αμφιθέατρο, τότε έχει επιτύχει. Οι επισκέπτες θέλουν να γνωρίσουν, πως ζούσαν τότε οι άνθρωποι, τα χρηστικά αντικείμενά τους, την ενδυμασία στα αγάλματα και τι κρύβεται πάνω σε κάθε επιτύμβια στήλη και επιγραφή. Οι ξεναγοί πρέπει να χειρίζονται άριστα την ξένη γλώσσα, να έχουν επικοινωνιακές δεξιότητες και να είναι πάντα έτοιμοι και προετοιμασμένοι.
Από το πλούσιο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω, το Ρωμαϊκό Ωδείο, ως την Κάζα Ρομάνα, το Κάστρο και το Ασκληπιείο, η κάθε ξενάγηση, υπόκειται σε διαφορετικούς κανόνες, με διαφορετικές καιρικές συνθήκες, αλλά και με ξεχωριστές ανάγκες. Πρέπει πάντα να έχει ο ξεναγός, καλή διάθεση, να αγαπά το λειτούργημά του και τους ανθρώπους που θα γνωρίσει, για πρώτη και τελευταία φορά. Ο ήλιος, ο καύσωνας, οι ξαφνικές μπόρες και το κρύο, ταλαιπωρούν τους ξεναγούς, που μαζί με τους επισκέπτες, ανεβοκατεβαίνουν καθημερινά πέτρινες σκάλες και ανηφοριές.
Για τους επίσημους ξεναγούς, μεγάλο πρόβλημα αποτελούν, οι ανεπίσημοι συνοδοί ή αρχηγοί των γκρουπ, ξένοι και Έλληνες που παρεμβαίνουν παράνομα στη δουλειά τους. Πολλές φορές η Τουριστική Αστυνομία, γίνεται αποδέκτης καταγγελιών, παράνομης ξενάγησης και αθέμιτου ανταγωνισμού.
Ο ξεναγός ότι και αν περνά, σε προσωπικό επίπεδο, πρέπει να είναι πάντα χαμογελαστός, να καλωσορίζει ευχαρίστα τους τουρίστες και να βρίσκει λύσεις, στα τυχόν ποικίλα προβλήματά τους. Φυσικά θα πρέπει να ενημερώνεται πάντα, για τις τελευταίες ειδήσεις και τα πρόσφατα γεγονότα. Βέβαια ελπίζει, ότι θα τυχαίνει θετικής αξιολόγησης στο τέλος των διακοπών του γκρουπ.
Κάθε ξεναγός, πρέπει να βρίσκει το ρυθμό του τουριστικού γκρουπ και να προσαρμόζεται στις διαθέσεις του, ακολουθώντας το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιήγησης, με το ακριβές ωράριο. Δηλαδή, όπως του το καθορίζει το τουριστικό γραφείο, για να έχει χρόνο για διαλείμματα, για γεύματα και για ξεκούραση, στους επισκέπτες. Παράλληλα να δίνει τις κατάλληλες πληροφορίες στο γκρουπ, αν είναι στο λεωφορείο. Αν η ξενάγηση γίνεται με περίπατο, για γνωριμία μιας περιοχής, πάλι και εκεί υπάρχει το σχετικό πρόγραμμα. Συνήθως στην πεζή ξενάγηση και στους Αρχαιολογικούς χώρους, υπάρχουν ακουστικά μικροσυστήματα, που ψιθυρίζουν τις πληροφορίες του ξεναγού, στους τουρίστες.
Επίσης ξενάγηση γίνεται και σε τραίνα και σε ανοικτά, τουριστικά λεωφορεία, με το ίδιο ηχοσύστημα. Ακόμη υπάρχουν και μουσικές βραδιές και βράδυνα δείπνα, που ο ξένος επισκέπτης γεύεται και γνωρίζει, την ντόπια κουζίνα, νοιώθει την Ελληνική φιλοξενία και απολαμβάνει, την ανάλογη μουσικοχορευτική βραδιά. Γενικά το δύσκολο επάγγελμα του ξεναγού, καταλήγει να είναι ένα ανεκτίμητο λειτούργημα. Εκτός από την διαφήμιση του τόπου που ξεναγεί, πρέπει να κυνηγά την ακρίβεια της ώρας, για να τα προλάβει όλα. Πρέπει να αγαπά αυτό που κάνει και επί πλέον να αγαπά τους επισκέπτες, την ιστόρα του τόπου του, να σέβεται τους Αρχαιολογικούς χώρους και να μεταδίδει αυτόν τον σεβασμό και στους τουρίστες.
Τότε είναι ο καλύτερος πρεσβευτής, της χώρας του. Τέτοιους καλούς πρεσβευτές, που θα μείνουν αξέχαστοι, είναι οι πρώτοι και παλιοί ξεναγοί, που με πενιχρά μέσα εργάστηκαν σκληρά. Όπως ο Γιώργος Σουλτάνος, η κ. Ροδία Τσουλφά, ο Τσέλιγκας Αντώνιος, ο συνοδός κ. Κώστας Λεοντίου και ο ξεναγός και συνοδός κ. Αργύρης Μαρνέρος. Στους πρώτους ξεναγούς της Κω, οφείλουμε μεγάλη ευγνωμοσύνη, με αυτό το αφιέρωμα, για όσα πρόσφεραν στο κεφάλαιο τουρισμός, στο φιλόξενο νησί μας.
Ζητώ συγγνώμη, αν παρέλειψα κάποιον παλιό ξεναγό, θα χαρώ πολύ να μου τον υπενθυμίσετε.
Ξανθίππη Αγρέλλη
