Ευρείας κλίμακας πρόγραμμα ανέγερσης κατοικιών σε μικρά, απομακρυσμένα ή τουριστικά νησιά τα οποία θα διατεθούν για δωρεάν διαμονή σε ιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και ενστόλους προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών.
Πρόκειται για μία από τις πιο φιλόδοξες και ουσιαστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του εκρηκτικού στεγαστικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες τοπικές κοινωνίες.
Οι δύο πρώτες φάσεις του σχεδίου που έχει εκπονήσει ο αρμόδιος υπουργός Θοδωρής Λιβάνιος, σε συνεργασία με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προβλέπει τη χρηματοδότηση 7+5 νησιών σε Αιγαίο και Ιόνιο για κατασκευή, αγορά ή ανακαίνιση 100 διαμερισμάτων τα οποία θα διατεθούν σε νεοδιόριστους υπαλλήλους κρίσιμων κρατικών υποδομών όπως είναι τα Κέντρα Υγείας, τα σχολεία ή το Λιμενικό.
Σύμφωνα με την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εσωτερικών, οι σχετικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε επτά νησιά (Λειψοί, Αστυπάλαια, Ιθάκη, Αγιος Βασίλειος Ρεθύμνου, Τήνος, Αμοργός, Πάτμος), ενώ το προσεχές διάστημα αναμένεται να ενταχθούν ακόμα πέντε (Σύμη, Κάρπαθος, Αγαθονήσι, Σίφνος, Σέριφος).
Ο σκοπός
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα μέτρων που έχει νομοθετήσει η κυβέρνηση (π.χ. μπόνους 1.500 ευρώ/μήνα στο ιατρικό προσωπικό, επιδόματα από 300 έως 500 ευρώ που παρέχουν οι δήμοι, στεγαστικό που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Αμυνας κ.ά.), στο πλαίσιο εκπόνησης και εφαρμογής μιας ολοκληρωμένης πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης με κεντρικό στόχο να διατηρηθούν σε λειτουργία σημαντικές δημόσιες υπηρεσίες και να ανακοπεί η ερήμωση της επαρχίας. Σύμφωνα με τον κ. Λιβάνιο, η φιλοσοφία της πρωτοβουλίας είναι απλή: αν ένας γιατρός ή ένας εκπαιδευτικός γνωρίζει ότι θα βρει αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία, τότε αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες να επιλέξει να υπηρετήσει σε ένα μικρό ή απομακρυσμένο νησί. Οπως προκύπτει από επίσημες μελέτες, τα τεράστια κενά που αντιμετωπίζουν οι κρίσιμες δημόσιες δομές των νησιών δεν συνδέονται τόσο με το ύψος των αποδοχών ή τις συνθήκες εργασίας, αλλά κυρίως με την αδυναμία εύρεσης κατοικίας.
Η ανάπτυξη του τουρισμού, η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα σε πολλά νησιά είχαν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για όσους καλούνται να μετακινηθούν εκεί για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Για την ανάσχεση της συγκεκριμένης κατάστασης το υπουργείο Εσωτερικών έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα δημιουργίας μόνιμου στεγαστικού αποθέματος. Οπως εξηγεί ο κ. Λιβάνιος, το συγκεκριμένο πρόγραμμα συμβαδίζει με την αυξημένη μοριοδότηση της εντοπιότητας στο σύνολο των νησιωτικών και ορεινών δήμων, ώστε όλες οι νέες μόνιμες θέσεις εργασίας να καλύπτονται κατά προτεραιότητα από κατοίκους των περιοχών αυτών, οι οποίοι κατά κανόνα δεν αντιμετωπίζουν στεγαστικό πρόβλημα, δεν αναζητούν με την πρώτη ευκαιρία απόσπαση στα μεγάλα αστικά κέντρα και επιθυμούν να υπηρετήσουν τον τόπο τους για τουλάχιστον 15 χρόνια.
Τα νησιά
Στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του στεγαστικού προγράμματος το υπουργείο προχώρησε στην εκταμίευση ποσού 760.000 ευρώ προς τον Δήμο Λειψών για αγορά δύο κατοικιών και την κατασκευή άλλων δύο. Το σχέδιο προβλέπει την αγορά της οικίας Παραδείση 81,25 τ.μ., την απόκτηση της ιδιοκτησίας Μόρτιμερ με κατοικία 101,44 τ.μ. και συνοδά οικόπεδα έκτασης 1.329,97 τ.μ., καθώς και τη δόμηση δημοτικού οικοπέδου, όπου θα ανεγερθούν δύο νέες κατοικίες 75 τ.μ. και 65 τ.μ., πλήρως λειτουργικές.
Οι κατοικίες θα περάσουν στην πλήρη κυριότητα του δήμου και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη στέγαση υγειονομικών, εκπαιδευτικών, στελεχών του Λιμενικού, της Αστυνομίας και λοιπών δημοσίων υπαλλήλων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028. Αντίστοιχα, στην Αστυπάλαια υλοποιείται έργο ύψους 1,2 εκατ. ευρώ για την κατασκευή από 6 έως 8 νέων κατοικιών από 45 τ.μ. έως 65 τ.μ. η καθεμία. Η επιλογή της δημιουργίας σύγχρονων και λειτουργικών διαμερισμάτων αποτυπώνει τη βούληση να διαμορφωθούν συνθήκες που θα καθιστούν ελκυστική την υπηρεσία σε νησιωτικές περιοχές.
Εμβληματικό θεωρείται το έργο 4,5 εκατ. ευρώ για την πλήρη ανακατασκευή του ιστορικού πρώην οικοτροφείου Ιθάκης. Πρόκειται για κτίριο 2.000 τ.μ. το οποίο στην τελική του μορφή θα διατηρεί την αρχική και θα διαθέτει 19 εξοπλισμένα δωμάτια, 40 κλινών συνολικά, αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας 400 ατόμων, αθλητικές εγκαταστάσεις κ.ά. Οι χώροι φιλοξενίας θα διατίθενται σε υγειονομικούς και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι είτε δεν βρίσκουν κατάλυμα, είτε αναγκάζονται τους θερινούς μήνες να το εγκαταλείψουν για να μετατραπεί σε room to let.
Τα έργα
Στην Τήνο το ξενοδοχείο «Theoxenia» αποκτά νέα ζωή μέσω χρηματοδότησης σχεδόν 3 εκατ. ευρώ. Το κτίριο θα μετατραπεί σε συγκρότημα 18 κατοικιών από 35 τ.μ. έως 58 τ.μ. Στην Αμοργό χρηματοδοτείται (620.000 ευρώ) η κατασκευή πέντε κατοικιών 40 τ.μ., ενώ στην Πάτμο προωθείται η ανακατασκευή και ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενης διώροφης οικοδομής ώστε να δημιουργηθούν τέσσερις αυτόνομες κατοικίες αποκλειστικά για τη στέγαση ιατρικού προσωπικού. Τα έργα συνδέονται άμεσα με την προσπάθεια ενίσχυσης των δομών υγείας στα νησιά, καθώς η έλλειψη στέγης αποτελεί συχνά καθοριστικό παράγοντα για τη μη αποδοχή θέσης εργασίας.
Το πρόγραμμα επεκτείνεται και στον Δήμο Αγίου Βασιλείου στο Ρέθυμνο όπου χρηματοδοτείται η ανακαίνιση πέντε παλαιών δημοτικών κτιρίων, τα οποία θα μπορούν να αξιοποιηθούν για στεγαστικές ανάγκες δασκάλων και ιατρών. Η επόμενη φάση του σχεδίου προβλέπει την κατασκευή 35-40 κατοικιών σε Σύμη, Κάρπαθο, Αγαθονήσι, Σίφνο και Σέριφο.
Στην Κάρπαθο, μάλιστα, σχεδιάζεται ένα από τα μεγαλύτερα έργα του προγράμματος, ύψους σχεδόν 4 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα κατασκευής περίπου 16 κατοικιών των 70 τ.μ. σε δημοτικό οικόπεδο στα Πηγάδια. Στο Αγαθονήσι προβλέπεται η ανέγερση 6 κατοικιών για δημοσίους υπαλλήλους, στη Σέριφο σχεδιάζεται η κατασκευή 8 κατοικιών σε δημοτικό ακίνητο, στη Σύμη 3 και στη Σίφνο 4-7 κατοικιών, αντίστοιχα.
protothema.gr