Ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να αποδεικνύει την ανθεκτικότητά του απέναντι σε διαδοχικές κρίσεις, από την πανδημία έως τη σημερινή γεωπολιτική αστάθεια, όμως το επόμενο μεγάλο στοίχημα για τη χώρα είναι η ουσιαστική αναβάθμιση του προϊόντος, η ενίσχυση των υποδομών και η πιο στενή διασύνδεση του κλάδου με τον πολιτισμό.
Αυτό ήταν το κοινό νήμα που διέτρεξε παρεμβάσεις των Ιωάννας Δρέττα, CEO της REDS, μέλους του Δ.Σ. της Ελλάκτωρ και προέδρου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αλέξανδρου Θάνου, εντεταλμένου συμβούλου του ΣΕΤΕ, Κυριάκου Αναστασιάδη, Ανώτερου Στρατηγικού Συμβούλου της MSC Cruises στην Ελλάδα και του Θανάση Καρλή, Marketing Manager του ΟΛΠ, στο πλαίσιο του 7ου OT FORUM για τα «100 χρόνια Οικονομικός Ταχυδρόμος».
Ο τουρισμός αντέχει, αλλά χρειάζεται νέο μοντέλο
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η κα Δρέττα υπογράμμισε ότι ο τουρισμός παραμένει ένας από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, παρά τη φύση του ως ιδιαίτερα ευάλωτης δραστηριότητας. Όπως σημείωσε, ο κλάδος έχει περάσει πολλές κρίσεις, με κορυφαία αυτή του COVID-19, όμως έχει δείξει ότι διαθέτει σημαντικές αντοχές και μπορεί να προσαρμόζεται σε δύσκολες συνθήκες.
Η ίδια επεσήμανε ότι, σε μεγάλο βαθμό, η εικόνα του κλάδου έχει αποκατασταθεί ακόμη και μετά τις πιο πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις, αν και παραδέχθηκε ότι κάθε τέτοια εξέλιξη επιβαρύνει συνολικά την αγορά. Η βασική της εκτίμηση ήταν πως ο ελληνικός τουρισμός έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει να ανταποκρίνεται, εφόσον διατηρηθεί η σημερινή δυναμική και ενισχυθούν οι παράγοντες που τον κάνουν πιο ανθεκτικό.
Από την πλευρά του, ο Αλέξανδρος Θάνος επισήμανε ότι ο τουρισμός δείχνει να αντιστέκεται και σε αυτή τη νέα γεωπολιτική κρίση, με το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς να χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Υπογράμμισε επίσης πως η Μεσόγειος παραμένει ασφαλής και ελκυστικός προορισμός, ενώ η ελληνική αγορά έχει χτίσει μια σημαντική ανθεκτικότητα μέσα από τη διεύρυνση των χωρών προέλευσης των επισκεπτών.
Την ίδια στιγμή, ο κ. Θάνος έθεσε έναν κρίσιμο προβληματισμό: οι τουρίστες εξακολουθούν να έρχονται, αλλά για λιγότερες ημέρες και με μεγαλύτερη φειδώ στη μέση δαπάνη τους. Αυτό σημαίνει, όπως τόνισε, ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στις αφίξεις ή στα ρεκόρ, αλλά να αφορά την αξία που διαχέεται στον χρόνο και στον χώρο.
Η πρόκληση της κλιματικής κρίσης
Η ανθεκτικότητα του τουρισμού συνδέεται πλέον άμεσα με την κλιματική κρίση, η οποία αναμένεται να επηρεάσει περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Η Ιωάννα Δρέττα έβαλε αυτή τη διάσταση στο επίκεντρο, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί ο κλάδος να αντέχει στις εξωγενείς πιέσεις, αλλά πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον που αλλάζει γρήγορα και απαιτεί νέες λύσεις.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η εικόνα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος έχει μετασχηματιστεί ριζικά τα τελευταία 10 έως 15 χρόνια, σε σημείο που δεν μπορεί να συγκριθεί με το μοντέλο της δεκαετίας του 1980. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ίδια, οφείλεται στη στρατηγική ανάπτυξη, στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί και στην ιδιαίτερη τουριστική κουλτούρα της χώρας.
Υποδομές και παραγωγικό μοντέλο
Και οι δύο παρεμβάσεις ανέδειξαν ως κομβικό ζήτημα τις υποδομές. Η κα Δρέττα επεσήμανε ότι ο ιδιωτικός τομέας έχει αναπτύξει υποδομές σαφώς ανώτερες από τον δημόσιο, ιδίως μετά την περίοδο της κρίσης, χωρίς αυτό να αναιρεί ότι οι δημόσιες υποδομές παραμένουν κρίσιμος παράγοντας για τη βιωσιμότητα και την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.
Ο Αλέξανδρος Θάνος, από την πλευρά του, συνέδεσε την πορεία του τουρισμού με το συνολικό παραγωγικό μοντέλο της χώρας, επιμένοντας ότι για να υπάρξουν πραγματικά άλματα μπροστά πρέπει να κινηθούν παράλληλα όλες οι παραγωγικές δραστηριότητες. Ειδική αναφορά έκανε και στα logistics, λέγοντας ότι λείπουν οι απαραίτητες αλυσίδες για να φτάσουν περισσότερα ελληνικά προϊόντα στην κατανάλωση από τους τουρίστες.
Ο ίδιος υπογράμμισε επίσης τον ρόλο των Περιφερειών, σημειώνοντας ότι συγκεντρώνουν το 90% του τουριστικού τζίρου και άρα χρειάζονται νέα λογική διαχείρισης του προορισμού, κίνητρα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πιο ορθολογική διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας.
Πολιτισμός ως τουριστικό προϊόν
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η τοποθέτηση της Ιωάννας Δρέττα για τη σχέση πολιτισμού και τουρισμού. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά σε πολιτιστικές υποδομές, μέσα από ανακαινίσεις υφιστάμενων χώρων αλλά και τη δημιουργία νέων. Ωστόσο, το ζητούμενο παραμένει η μετάβαση από τον «πόρο» στο «προϊόν».
Με άλλα λόγια, το θέμα δεν είναι μόνο να υπάρχει πολιτιστικό απόθεμα, αλλά να ενσωματωθεί ουσιαστικά στο τουριστικό προϊόν της χώρας και να γίνει μέρος της εμπειρίας του επισκέπτη. Η ίδια έδωσε στον ιδιωτικό τομέα σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αναπτυχθεί ένας νέος «κώδικας επικοινωνίας» ανάμεσα στον πολιτισμό και στον τουρισμό.
Η κα Δρέττα στάθηκε και στη σχέση της ελληνικής κοινωνίας με τα μουσεία, σημειώνοντας ότι αν οι ίδιοι οι Έλληνες δεν επισκέπτονται τους πολιτιστικούς χώρους, δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι θα το κάνουν οι ξένοι επισκέπτες.
Κρουαζιέρα και νέοι προορισμοί
Σε ότι αφορά στον θαλάσσιο τουρισμό και την κρουαζιέρα, ο Κυριάκος Αναστασιάδης της MSC Cruises και ο Θανάσης Καρλής του ΟΛΠ ανέδειξαν τη σημασία των υποδομών για την ανάπτυξη του κλάδου. Όπως επισημάνθηκε, στην κρουαζιέρα δεν αρκεί ένα λιμάνι, αλλά απαιτείται συνολικό οικοσύστημα, από μεταφορικά μέσα και ξεναγούς μέχρι σωστό προγραμματισμό και συντονισμό φορέων.
Ο κ. Αναστασιάδης υπογράμμισε ότι το 55% των επισκέψεων κρουαζιέρας κατευθύνεται σήμερα σε Πειραιά, Σαντορίνη και Μύκονο, κάτι που χαρακτήρισε αδιανόητο αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελλάδα διαθέτει 142 θαλάσσιους προορισμούς. Αυτό, σύμφωνα με τη λογική της παρέμβασης, δείχνει πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη για γεωγραφική διεύρυνση του προϊόντος.
Παράλληλα, ο ίδιος γνωστοποίησε ότι η MSC Cruises επενδύει στην Ελλάδα, συμμετέχοντας σε διαγωνισμούς για την απόκτηση δύο λιμανιών και σχεδιάζοντας την ανάπτυξη νέων προορισμών, με ειδική αναφορά στη Σύρο. Από την πλευρά του, ο κ. Καρλής ανέφερε ότι ο ΟΛΠ προετοιμάζει με ορίζοντα τριετίας δύο νέες θέσεις για κρουαζιερόπλοια υψηλής αξίας, άνω των 400 μέτρων.
Η επόμενη μέρα
Κοινός παρονομαστής όλων των παρεμβάσεων ήταν ότι ο ελληνικός τουρισμός έχει αποδείξει πως αντέχει, αλλά δεν μπορεί να επαναπαυθεί. Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα, η κλιματική πίεση, οι ελλείψεις σε υποδομές και η ανάγκη για καλύτερη αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου δημιουργούν ένα σύνθετο αλλά και γεμάτο ευκαιρίες περιβάλλον.
Η πρόκληση για τη χώρα είναι πλέον να περάσει από την απλή ανθεκτικότητα στη στρατηγική αναβάθμιση. Και αυτό, όπως προκύπτει από το σύνολο των παρεμβάσεων στο OT FORUM, περνά μέσα από επενδύσεις, συντονισμό, συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και μια πιο ώριμη σχέση του τουρισμού με τον πολιτισμό και το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.
Πηγή: ot.gr
