Μεγάλες διαστάσεις λαμβάνει το πρόβλημα του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, με τις επιπτώσεις να γίνονται πλέον ιδιαίτερα αισθητές και στην περιοχή της Κω. Οι επαγγελματίες αλιείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ο πληθυσμός του συγκεκριμένου ξενικού είδους έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην αλιευτική δραστηριότητα και επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο έναν κλάδο που ήδη δοκιμάζεται.
Οι ψαράδες της Κω περιγράφουν μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση, τονίζοντας ότι οι λαγοκέφαλοι προκαλούν καθημερινά τεράστιες ζημιές στα αλιευτικά τους εργαλεία. Όπως αναφέρουν, καταστρέφουν τα δίχτυα, δαγκώνουν τα αλιεύματα πριν αυτά περισυλλεγούν και αυξάνουν σημαντικά το κόστος συντήρησης και λειτουργίας των σκαφών τους. Η συνεχής παρουσία και ο πολλαπλασιασμός του είδους έχουν οδηγήσει πολλούς επαγγελματίες σε οικονομικό αδιέξοδο.
Παράλληλα, οι αλιείς ζητούν την άμεση στήριξη της Πολιτείας μέσω ειδικών προγραμμάτων αποζημίωσης και επιδότησης, προκειμένου να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις ζημιές που υφίστανται. Όπως επισημαίνουν, η κατάσταση έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με τον κλάδο να συρρικνώνεται δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Ενδεικτικό της κρίσης που βιώνει η τοπική αλιεία είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους ίδιους, από τα περίπου 30 αλιευτικά σκάφη που δραστηριοποιούνταν παλαιότερα στο λιμάνι της Κω, σήμερα έχουν απομείνει μόλις τρία. Οι επαγγελματίες του κλάδου αποδίδουν τη σημαντική αυτή μείωση τόσο στο αυξημένο λειτουργικό κόστος όσο και στις καταστροφές που προκαλεί ο λαγοκέφαλος, ζητώντας άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις από τα αρμόδια υπουργεία και τους τοπικούς φορείς.
Την ίδια ώρα, οι ψαράδες θέτουν και ένα ακόμη πάγιο αίτημα που αφορά τις υποδομές του χώρου όπου ελλιμενίζονται τα σκάφη τους. Συγκεκριμένα, ζητούν από το Λιμενικό Ταμείο Κω να προχωρήσει στην εγκατάσταση παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στον χώρο που χρησιμοποιούν, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια βασική ανάγκη που θα διευκολύνει σημαντικά την καθημερινή τους εργασία και τη συντήρηση του εξοπλισμού τους.
Ξ. ΦΑΝΟΥΡΙΟΥ: Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΥΣ
Για την «εισβολή» των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες, τα πραγματικά δεδομένα που επικρατούν στην Κω και τα γύρω νησιά, αλλά και για τις μωβ μέδουσες, μίλησε στο Βήμα της Κω και στο Ράδιο Πρώτο 91.5 ο διακεκριμένος ωκεανολόγος – γεωλόγος, κ. Ξενοφών Φανουρίου. Ο καθηγητής επιβεβαίωσε την ύπαρξη των ξενικών αυτών ψαριών στα νερά της περιοχής την τελευταία πενταετία, ωστόσο εμφανίστηκε καθησυχαστικός, ξεκαθαρίζοντας τους πραγματικούς κινδύνους και καταρρίπτοντας μύθους που προκαλούν πανικό.
Μύθοι και αλήθειες: Πότε είναι θανατηφόρος
ο λαγοκέφαλος;
Ο κ. Φανουρίου θέλησε να στείλει ένα σαφές μήνυμα προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού: «Μόνο η κατανάλωση του ψαριού είναι θανατηφόρα και όχι το δάγκωμά του», τόνισε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για δηλητηριώδη ψάρια που φέρουν μια πανίσχυρη τοξίνη (τετροδοτοξίνη) αποκλειστικά στο δέρμα και στα εντόσθιά τους. Σε αντίθεση με άλλα δηλητήρια (π.χ. της δράκαινας), η τοξίνη του λαγοκέφαλου δεν καταστρέφεται ούτε εξαφανίζεται με το μαγείρεμα, το ψήσιμο ή τους 40°C.
Ένα από τα πρώτα θανατηφόρα περιστατικά που είχαν καταγραφεί στην Ελλάδα αφορούσε μετανάστες οι οποίοι μη γνωρίζοντας την επικινδυνότητά του, το ψάρεψαν το μαγείρεψαν και έχασαν τη ζωή τους.
Μηδενικά τα περιστατικά στην Κω – Ένα περιστατικό «για πλάκα»
Ο ωκεανολόγος εμφανίστηκε καθησυχαστικός για την κατάσταση στο νησί. «Μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί κανένα περιστατικό κατανάλωσης, δαγκώματος ή τσιμπήματος από λαγοκέφαλο στην Κω. Αυτό το διαβεβαιώνω και λόγω της ιατρικής ιδιότητας της συζύγου μου, η οποία εργάζεται στο Νοσοκομείο της Κω ως γιατρός ( Μαρία Φρατζάκη). Στο νοσοκομείο μας δεν έχει προσέλθει κανένας πολίτης ή επισκέπτης για δάγκωμα ή κατανάλωσης λαγοκέφαλου».
Ο κ. Φανουρίου μοιράστηκε και μια προσωπική του εμπειρία όταν ένας φίλος ψαράς επιχείρησε να του κάνει αστείο. «Μου έφερε έναν λαγοκέφαλο που είχε ψαρέψει προσφέροντάς τον για φαγητό θέλοντας να κάνει αστείο και να δοκιμάσει αν ως ωκεανολόγος θα μπορούσα να αναγνωρίσω το ψάρι. Φυσικά, το αναγνώρισα αμέσως από την πρώτη ματιά και από τα χαρακτηριστικά μεγάλα του δόντια».
Πώς έφτασαν στο Αιγαίο και πώς συμπεριφέρονται
Οι λαγοκέφαλοι κινούνται αποκλειστικά με γνώμονα την εύρεση τροφής. Στην Ελλάδα και το Αιγαίο έφτασαν ακολουθώντας τα μεγάλα φορτηγά πλοία και τα υπερωκεάνια που έρχονται από τον Ινδικό Ωκεανό και την Μαύρη Θάλασσα, καθώς τρέφονται με τα υπολείμματα τροφών που ρίχνουν αυτά τα πλοία στη θάλασσα. Στα νησιά μας βρίσκονται περίπου 5 χρόνια και εμφανίζονται τόσο στα βαθιά όσο και στα ρηχά, όπου υπάρχει τροφή.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ότι έχουν μεγαλώσει σε μέγεθος και έχουν γίνει πιο επιθετικά, καθώς πολλαπλασιάζονται ραγδαία. Ο μοναδικός φυσικός εχθρός του λαγοκέφαλου στις θάλασσές μας είναι η χελώνα Καρέτα - Καρέτα.
Οδηγίες προς λουόμενους και το «όπλο» της επιδότησης
Ο κ. Φανουρίου έδωσε σαφείς συμβουλές για το τι πρέπει να κάνουμε αν συναντήσουμε το συγκεκριμένο ψάρι: Μην τα πλησιάζετε. Παρόλο που είναι μόδα να βγάζουμε φωτογραφίες με περίεργα θαλάσσια είδη, δεν πρέπει να τα πλησιάζουμε, καθώς μπορεί να επιτεθούν και να προκαλέσουν βαθιά πληγή.
Σε περίπτωση δαγκώματος.
Εάν κάποιος δεχθεί δάγκωμα δεν διατρέχει κίνδυνο θανάτου από δηλητήριο αλλά πρέπει να μεταβεί αμέσως στο νοσοκομείο ή στην πλησιέστερη δομή υγείας για την παροχή των πρώτων βοηθειών και τη φροντίδα της πληγής.
Ως μοναδικό «όπλο» αντιμετώπισης του φαινομένου στην παρούσα φάση, ο καθηγητής υπέδειξε την εντατική αλίευσή τους. Χαρακτήρισε ως εξαιρετικά θετικά μέτρα τόσο την οικονομική επιδότηση των ψαράδων ανά κιλό που ανακοινώθηκε από την πολιτεία, όσο και τον πανελλήνιο διαγωνισμό για ερασιτέχνες αλιείς, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται τεράστια προσοχή από τους ψαράδες κατά τη διαχείριση και την απόρριψη του ψαριού μετά την αλίευση.
«Καθαρή» από μωβ μέδουσες η Κως
Τέλος, ερωτηθείς για ένα άλλο θέμα που απασχολεί έντονα την επικαιρότητα τις μωβ μέδουσες, ο κ. Φανουρίου ήταν κατηγορηματικός. «Δεν έχουμε μωβ μέδουσες στην Κω και στα γύρω νησιά».
Σημείωσε ότι αν εντοπιστεί κάποια μέδουσα, πρόκειται για εντελώς μεμονωμένο περιστατικό. Σε περίπτωση που ένας κολυμβητής έρθει σε επαφή με μέδουσα, η ενδεδειγμένη αντιμετώπιση είναι ο καθαρισμός του σημείου με θαλασσινό νερό και στη συνέχεια η τοποθέτηση ζεστού νερού.
