ΚΕΝΤΡΙΚΗ 1

Η «Βιώσιμη Κως» κατέθεσε την πρότασή της στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα Στρατηγική της ΕΕ για τα νησιά. Πρόκειται για μια διαδικασία μέσα από την οποία φορείς, οργανώσεις και πολίτες από όλη την Ευρώπη καταθέτουν τις απόψεις τους για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νησιά και για το τι πρέπει να αλλάξει τα επόμενα χρόνια.Η παρέμβαση της Βιώσιμης Κω βασίζεται σε κάτι απλό αλλά ουσιαστικό. Το βασικό πρόβλημα του νησιού σήμερα δεν είναι μόνο η (διαχρονική) απομόνωση, αλλά και η ένταση των πιέσεων που δέχεται από το ίδιο το μοντέλο ανάπτυξης.Ένα μοντέλο που πιέζει τα όριαΗ Κως τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί τουριστικά με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας, το 2024 το νησί διαθέτει 57.705 ξενοδοχειακές κλίνες. Από αυτές, οι 23.223 είναι σε ξενοδοχεία 5 αστέρων και οι 19.907 σε 4 αστέρων. Δηλαδή περίπου το 75% της δυναμικότητας αφορά υψηλής κατηγορίας τουρισμό.Αν δούμε πώς ήταν τα πράγματα πριν από μια δεκαετία, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή. Το 2013 η Κως είχε συνολικά 46.007 κλίνες, εκ των οποίων μόλις 10.044 ήταν πεντάστερες. Μέσα σε δέκα χρόνια, η συνολική δυναμικότητα αυξήθηκε περίπου κατά 25%, αλλά οι πεντάστερες κλίνες αυξήθηκαν πάνω από 130%.Αυτό δείχνει μια σαφή στροφή σε ένα πιο «βαρύ» τουριστικό μοντέλο, με μεγαλύτερη κατανάλωση πόρων.Και αυτό αποτυπώνεται και στους δείκτες. Στην Κω αντιστοιχούν περίπου 1,56 ξενοδοχειακές κλίνες ανά κάτοικο, ενώ αν υπολογιστούν συνολικά όλες οι τουριστικές κλίνες (ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα, βραχυχρόνιες μισθώσεις), ο αριθμός φτάνει τις 1,85 ανά κάτοικο. Είναι από τα υψηλότερα επίπεδα στην Ελλάδα και από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.Περισσότερος τουρισμός δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη ζωήΈνα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία που αναδεικνύει η πρόταση είναι ότι η χαμηλή ανεργία δεν σημαίνει απαραίτητα και ευημερία.Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της Τοπικής Πολεοδομικής Μελέτης, στην Κω συνυπάρχουν χαμηλά ποσοστά ανεργίας με σχετικά χαμηλά εισοδήματα. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε χαμηλά αμειβόμενες και εποχικές δουλειές, κυρίως στον τουρισμό.Την ίδια στιγμή, το κόστος ζωής στο νησί είναι αυξημένο. Τα ενοίκια έχουν ανέβει, και λόγο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ενώ και τα μεταφορικά κόστη είναι υψηλά. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί εργαζόμενοι δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν, παρότι εργάζονται.Παράλληλα, υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα. Μεγάλο μέρος των εσόδων από τον τουρισμό δεν μένει τελικά στο νησί. Συγκεντρώνεται σε λίγους και συχνά φεύγει προς τα έξω, κάτι που εντείνει τις ανισότητες.Πίεση σε νερό, ενέργεια και γηΗ τουριστική ανάπτυξη έχει και άμεσες επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους.Η κατανάλωση νερού αυξάνεται σημαντικά τους καλοκαιρινούς μήνες, με αποτέλεσμα να εντείνεται η πίεση σε ήδη περιορισμένα αποθέματα. Αυτό οδηγεί όλο και περισσότερο σε λύσεις όπως η αφαλάτωση, που όμως απαιτεί μεγάλη κατανάλωση ενέργειας.Αντίστοιχα, αυξάνεται και η ενεργειακή ζήτηση, την ώρα που το νησί εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα.Την ίδια στιγμή, ο πρωτογενής τομέας –αγροτική παραγωγή– πιέζεται από την έλλειψη νερού και τον ανταγωνισμό με τον τουρισμό για γη και πόρους.Όταν χάνεται και ο ίδιος ο φυσικός πλούτοςΙδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία για τις παραλίες της Κω.Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου (πρόγραμμα MARICC), την περίοδο 2004–2023 καταγράφηκε διάβρωση στο 70% των παραλιών του νησιού.Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ακόμη πιο ανησυχητικές. Μέχρι το 2050, τουλάχιστον 1 στις 4 παραλίες αναμένεται να χάσει το 20% του πλάτους της. Σε πιο δυσμενή σενάρια, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει το 80%, ενώ περίπου το 15% των παραλιών κινδυνεύει να εξαφανιστεί.Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο αν σκεφτεί κανείς ότι το 95% των παραλιών της Κω δεν έχει χώρο να «υποχωρήσει» προς την ξηρά, λόγω δρόμων, κατασκευών ή φυσικών εμποδίων.Με απλά λόγια, μιλάμε για έναν φυσικό πόρο που σταδιακά χάνεται.Τι προτείνει η Βιώσιμη ΚωςΗ πρόταση που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μένει μόνο στην καταγραφή των προβλημάτων. Περιλαμβάνει και συγκεκριμένες κατευθύνσεις:Να συνδέεται κάθε νέα ανάπτυξη με τη διαθεσιμότητα πόρων, όπως το νερό και η ενέργεια Να μπουν σαφή όρια με βάση τη φέρουσα ικανότητα του νησιού Να ενισχυθεί ο πρωτογενής τομέας και η τοπική παραγωγή Να στηριχθούν συμμετοχικά μοντέλα, όπως ενεργειακές κοινότητες και συνεταιρισμοί Να απλοποιηθούν και να προσαρμοστούν τα ευρωπαϊκά εργαλεία ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν ουσιαστικά από τα νησιά Ένα μήνυμα που αφορά και άλλα νησιάΗ Κως δεν είναι η μόνη περίπτωση. Όπως δείχνουν και ευρωπαϊκές μελέτες, το Νότιο Αιγαίο είναι από τις πιο τουριστικοποιημένες περιοχές σε ολόκληρη την Ευρώπη.Γι’ αυτό και η παρέμβαση της Βιώσιμης Κω δεν αφορά μόνο το νησί, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα για μια ευρύτερη συζήτηση.Το βασικό μήνυμα είναι απλό. Αν δεν μπουν όρια και κανόνες, η ανάπτυξη μπορεί να ξεπεράσει τις δυνατότητες του τόπου που τη φιλοξενεί.Και τότε το κόστος το πληρώνουν πρώτα απ’ όλα οι ίδιοι οι κάτοικοι.Βρείτε όλη την πρόταση μας στο sustainablekos.gr  Κίνημα Πολιτών «Βιώσιμη Κως»

Ριζικά αλλάζει το επίδομα ανεργίας, καθώς το νέο μοντέλο που εντάσσεται για χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης καταργεί την ενιαία ενίσχυση και εισάγει ένα σύστημα που υπολογίζει το ποσό με βάση τον μισθό, τα ένσημα και τη διάρκεια της ανεργίας, αλλάζοντας συνολικά τη φιλοσοφία στήριξης των ανέργων.Η ένταξη του σχεδίου, με απόφαση που υπογράφει ο υφυπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα νέο πλαίσιο επιδότησης, στο οποίο το ύψος της ενίσχυσης δεν θα είναι πλέον ίδιο για όλους, αλλά θα προσαρμόζεται στην ασφαλιστική και μισθολογική εικόνα κάθε δικαιούχου.Πρόκειται για τη δεύτερη τροποποίηση του έργου «Αναπροσαρμογή επιδομάτων ανεργίας – Σύνδεση με προϋπηρεσία», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης (NextGenerationEU) και υλοποιείται από τη ΔΥΠΑ σε συνεργασία με το υπουργείο Εργασίας.Σήμερα, το σύστημα βασίζεται σε δύο διαφορετικές παροχές – την τακτική επιδότηση ανεργίας και το επίδομα μακροχρονίως ανέργων – που λειτουργούν με ξεχωριστά κριτήρια. Με το νέο μοντέλο, οι δύο αυτές παροχές συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο επίδομα, απλοποιώντας τη διαδικασία και μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο.Το νέο επίδομα θα αποτελείται από δύο μέρη: ένα σταθερό ποσό και ένα μεταβλητό, το οποίο θα εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης και τις αποδοχές πριν την απώλεια της εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι το τελικό ποσό θα είναι διαφορετικό για κάθε άνεργο, ενώ θα υπάρχει και ανώτατο όριο, ώστε να τίθεται «οροφή» στην ενίσχυση.Παράλληλα, το σύστημα αλλάζει και ως προς τον χρόνο καταβολής. Το νέο επίδομα θα είναι εμπροσθοβαρές, δηλαδή θα δίνει μεγαλύτερα ποσά στην αρχή της ανεργίας και σταδιακά μικρότερα στη συνέχεια. Στόχος είναι να ενισχυθεί περισσότερο ο άνεργος στο πρώτο κρίσιμο διάστημα, αλλά και να δημιουργηθεί κίνητρο για ταχύτερη επιστροφή στην εργασία.Η διάρκεια επιδότησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησης, ενώ βασική προϋπόθεση για την ένταξη στο σύστημα είναι η συμπλήρωση τουλάχιστον 175 ημερών ασφάλισης πριν τη λύση της σύμβασης εργασίας ή τη λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου.Σημαντική είναι και η αλλαγή για τους μακροχρόνια ανέργους, καθώς το επίδομα που λάμβαναν μέχρι σήμερα ενσωματώνεται στο νέο σχήμα και αποσυνδέεται από εισοδηματικά κριτήρια, αλλάζοντας τον τρόπο πρόσβασης και διευρύνοντας ενδεχομένως τους δικαιούχους.Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται και η διατήρηση του επιδόματος ακόμη και κατά τη συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης, ενισχύοντας τη σύνδεση της ανεργίας με την επανένταξη στην εργασία.Το νέο μοντέλο θα εφαρμοστεί αρχικά πιλοτικά, μέσω επιλογής δικαιούχων με τυχαία δειγματοληψία, ώστε να συγκριθεί στην πράξη με το σημερινό σύστημα και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά του, ενώ το έργο, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 100 εκατ. ευρώ, έχει ήδη λάβει παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2026 για την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την προσαρμογή των τεχνικών παραμέτρων.Για τους ανέργους, το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι το επίδομα παύει να είναι ένα σταθερό και προκαθορισμένο ποσό και μετατρέπεται σε ένα δυναμικό εργαλείο που εξαρτάται άμεσα από το εργασιακό τους παρελθόν. Και αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά το σύστημα διαφοροποιεί την ενίσχυση από άτομο σε άτομο, αλλάζοντας συνολικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η προστασία από την ανεργία.Πηγή: protothema.gr