Σε όλους τους φερώνυμους Ιερούς Ναούς, με λαμπρότητα γιορτάστηκε το Γενέσιον της Παναγίας, δηλαδή τα Γενέθλια της Μητέρας του Χριστού. Στον Ιερό Ναό της Παναγίας, στο ορεινό χωριό Λαγούδι, τελέσθηκε ο κατανυκτικός Εσπερινός. Ακολούθησε το παραδοσιακό πανηγύρι, με πλούσια τράπεζα και με την προσέλευση πλήθος κόσμου, στον προαύλιο χώρο της Εκκλησίας . Την επομένη τελέσθηκε η Θεία Λειτουργία, με πολλούς ευλαβείς προσκυνητές. Η Εκκλησία αυτή γιορτάζει ξανά της Ζωοδόχου Πηγής, δηλαδή την Παρασκευή της Διακαινησίμου. Αυτό γίνεται διότι οι παλαιοί κάτοικοι, έδιναν ιδιαίτερη λαμπρότητα στην γιορτή της Παναγιάς και στην πανήγυρη που ακολουθούσε. Επειδή όμως τα Γενέθλια της Παναγίας στις 8 Σεπτεμβρίου συνέπιπταν με τα ‘πουζουνίκια’ των αγροτών, ενώ αυτοί ήταν ακόμη απασχολημένοι, με το συμμάζεμα των κηπευτικών και δεν μπορούσαν να οργανώσουν, ούτε και να παραστούν στην γιορτή του χωριού τους και στο παραδοσιακό γλέντι, άλλαξαν την γιορτινή ημερομηνία.
Τα ‘πουζουνίκια’ σημαίνουν το τέλος της καλοκαιρινής σοδιάς, όπου μαζεύονται όλα τα υπόλοιπα κηπευτικά και τελειώνει σταδιακά και ο τρύγος. Επίσης οι αγρότες που είχαν τις καλύβες στους κάμπους, αρχίζουν να συμμαζεύονται στα σπίτια τους. Σύμφωνα με την λαϊκή παροιμία, ‘του Αη Νικήτα κοίτα και του Αη Γιώργη ξεκοίτα’, (Από το κοιτώνας, που θα πει υπνοδωμάτιο). Σοφά λοιπόν είχαν ορίσει οι παλιοί τον εποχιακό κύκλο. Αυτός ξεκινούσε, την θερινή αγροτική περίοδο, με την μεταφορά των γεωργών στους κάμπους, γύρω στις 23 του Απρίλη, του Αη Γιώργη και τελείωνε στις 15 του Σεπτέμβρη, του Αη Νικήτα, δηλαδή την επομένη της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, όπου οι λεσπέριδες, οι γεωργοί, επέστρεφαν στις Χειμερινές τους κατοικίες.
Άλλος ένας περικαλλής Ιερός Ναός, Βυζαντινού ρυθμού, γιόρτασε με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην Καρδάμαινα, τα Γενέθλια της Παναγίας. Τον Μέγα Αρχιερατικό Εσπερινό τίμησε ο Μητροπολίτης μας, κ.κ. Ναθαναήλ, με σύσσωμο τον κλήρο, καθώς και την Ιερά Λιτάνευση της Αγίας Εικόνος της Παναγιάς, με την συνοδεία της Δημοτικής Φιλαρμονικής. Την επομένη, ακολούθησε η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, που την παρακολούθησαν πλήθος ευλαβών πιστών.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, γίνεται στο καθιερωμένο παραδοσιακό πανηγύρι, ο χορός της ‘Κουπας’. Πρωταγωνιστεί μια κυρίως πήλινη κούπα, από τα άλλοτε φημισμένα Τσουκαλαριά, εκεί όπου είχαν τους καλλίτερους αγγειοπλάστες στην Καρδάμαινα. Την κούπα οι πρωτοχορευτές , μαζί με τον Ιερέα, την περιφέρουν από χέρι σε χέρι ή την βάζουν στο κέντρο του χορού, ρίχνοντας ό, τι μπορούν, για να ενισχύσουν οικονομικά την Εκκλησιά. Παρόμοιο έθιμο υπάρχει και στη γειτονική Νίσυρο, όπου ο παραδοσιακός χορός της κούπας, γίνεται της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο. Φυσικά δεν έλειψαν από το γιορταστικό σκηνικό της Καρδάμαινας και οι δεκάδες μικροπωλητές, που έδωσαν την δική τους ζωντάνια, στο όμορφο, παραλιακό και φιλόξενο χωριό. Κυρίως χαρίζοντας ιδιαίτερη χαρά στα παιδιά, με την ποικιλία από παιχνίδια.
Επίσης διάσπαρτα βρίσκονται παντού στα νησιά μας και διάφορα Εξωκλήσια, όπου τιμούν την Γενέθλιο ημέρα της Πανάγιας.
Χρόνια Πολλά
Ξανθίππη Αγρέλλη
