Η έναρξη της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων στη θέση Γιαννοχώραφα, για την αποκατάσταση του πρώην Χώρου Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) Καλύμνου, αποτέλεσε ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα και με εντάσεις θέματα της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Καλυμνίων, τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026.
Η δημοτική αρχή του Ιωάννη Μαστροκούκου επέμεινε στην ανάγκη να περιέλθουν στον Δήμο τόσο ο χώρος της πρώην χωματερής όσο και τμήμα του δρόμου πρόσβασης, προκειμένου να προχωρήσει η περιβαλλοντική αποκατάσταση και να μπει οριστικό τέλος στην ανεξέλεγκτη κατάσταση που, όπως επισημάνθηκε, επικρατεί επί σειρά ετών.
Ωστόσο, η επιλογή της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης δεν έτυχε καθολικής αποδοχής. Οι επικεφαλής των δύο παρατάξεων της αντιπολίτευσης διατύπωσαν διαφορετικές προσεγγίσεις, θέτοντας στο επίκεντρο τόσο τις χρονοβόρες διαδικασίες όσο και την ανάγκη να εξεταστούν προηγουμένως εναλλακτικές λύσεις.
«Να ανήκει στον Δήμο και να τελειώσει η ιστορία»
Εισάγοντας το θέμα, ο Δήμαρχος Ιωάννης Μαστροκούκος υπογράμμισε ότι η έκταση του πρώην ΧΑΔΑ, αλλά και τμήμα του δρόμου που έχει ασφαλτοστρωθεί από τον Δήμο, δεν ανήκουν στον Δήμο Καλυμνίων, γεγονός που δημιουργεί ζητήματα ως προς τη δυνατότητα παρέμβασης και αποκατάστασης.
Όπως ανέφερε, μετά από επαφές και συναντήσεις με τη δικηγόρο που εκπροσωπεί μέλη της οικογένειας των ιδιοκτητών, εξετάστηκαν διάφορες προτάσεις, μεταξύ των οποίων η αγορά ή η ενοικίαση της έκτασης.
Τελικά, όπως είπε, συμφωνήθηκε να προχωρήσει η απαλλοτρίωση μόνο του χώρου της χωματερής και του δρόμου πρόσβασης.
«Ο Δήμος πρέπει να πάρει τις ευθύνες του και αυτή τη στιγμή πρέπει να ανήκει στον Δήμο Καλυμνίων», ήταν το βασικό μήνυμα του Δημάρχου, ο οποίος υποστήριξε ότι η αποκατάσταση του ΧΑΔΑ πρέπει να προχωρήσει χωρίς άλλες καθυστερήσεις.
Από την πλευρά του, ο νομικός σύμβουλος του Δήμου, δικηγόρος Μιχαήλ Τρικοίλης, παρουσίασε το νομικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι η αναγκαστική απαλλοτρίωση μπορεί να κηρυχθεί για λόγους δημόσιας ωφέλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Η εισήγηση αφορά έκταση περίπου 16.500 τ.μ. στον χώρο του πρώην ΧΑΔΑ και επιπλέον περίπου 12.000 τ.μ. για τον δρόμο πρόσβασης, σύμφωνα με το τοπογραφικό διάγραμμα της Τεχνικής Υπηρεσίας.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Μιχάλης Πονήρης, εκ των ιδιοκτητών, εκφράζοντας την αντίθεση στην πώληση της έκτασης και αναφέροντας ότι επιθυμούν να αποκαταστήσουν οι ίδιοι τον χώρο και να τον φυτεύσουν με ελιές.
Γαλουζής: «Στην καλύτερη περίπτωση ένας χρόνος, μπορεί και 2-3 χρόνια»
Ιδιαίτερη έμφαση στις καθυστερήσεις που ενδέχεται να προκαλέσει η διαδικασία έδωσε ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Ιωάννης Γαλουζής.
Ο κ. Γαλουζής χαρακτήρισε την αναγκαστική απαλλοτρίωση χρονοβόρα διαδικασία, εκτιμώντας ότι, ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, θα απαιτηθεί τουλάχιστον ένας χρόνος, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συμφωνία με τους ιδιοκτήτες.
Σε περίπτωση διαφωνιών, όπως αυτές που εκφράστηκαν κατά τη συνεδρίαση, ο χρόνος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα δύο ή τρία χρόνια.
Για τον λόγο αυτό, κατέθεσε πρόταση να εξεταστεί η αγορά της έκτασης αντί της απαλλοτρίωσης, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει ταχύτερη λύση.
Η πρότασή του τέθηκε πρώτη σε ψηφοφορία, αλλά καταψηφίστηκε, λαμβάνοντας μόνο τη δική του ψήφο και εκείνη του δημοτικού συμβούλου της παράταξής του, Γιώργου Ψαρά.
Μαύρος: «Υπήρχαν και άλλες λύσεις πριν φτάσουμε στην απαλλοτρίωση»
Διαφορετική ήταν η προσέγγιση του επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης, Γεωργίου Μαύρου, ο οποίος αμφισβήτησε την επιλογή να οδηγηθεί άμεσα το Δημοτικό Συμβούλιο στην αναγκαστική απαλλοτρίωση.
Ο κ. Μαύρος έθεσε το ερώτημα γιατί το θέμα εισάγεται τώρα, συνδέοντας την εξέλιξη με τη δυνατότητα χρηματοδότησης από πρόγραμμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος για την αποκατάσταση ΧΑΔΑ.
Όπως ανέφερε, θα έπρεπε προηγουμένως να εξεταστούν εναλλακτικές δυνατότητες, όπως η ενοικίαση, η αγορά, μια συμφωνία χρήσης ή άλλες νομικές λύσεις που θα επέτρεπαν στον Δήμο να προχωρήσει στην αποκατάσταση χωρίς να καταφύγει εξαρχής στην πιο επώδυνη διαδικασία για τους ιδιοκτήτες.
«Η απαλλοτρίωση δεν είναι η μοναδική λύση», ήταν το βασικό σκεπτικό της τοποθέτησής του.
Ο επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης επέκρινε επίσης το γεγονός ότι, κατά την άποψή του, δεν είχε προηγηθεί επαρκής διερεύνηση των επιλογών, τονίζοντας ότι η περιβαλλοντική αποκατάσταση είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να ακολουθηθούν όλα τα ενδιάμεσα βήματα.
Η παράταξή του καταψήφισε τελικά την πρόταση της δημοτικής αρχής.
Το «δέλεαρ» των οικοδομήσιμων οικοπέδων και της υπεραξίας
Ένα από τα πλέον συζητημένα σημεία της συνεδρίασης ήταν το επιχείρημα που ανέπτυξαν ο Δήμαρχος Ιωάννης Μαστροκούκος και ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ, Μιχάλης Λελέκης, σχετικά με το ενδεχόμενο οι ιδιοκτήτες να ωφεληθούν από την απαλλοτρίωση του δρόμου.
Ο Δήμαρχος υποστήριξε ότι ο χαρακτηρισμός του δρόμου ως δημοτικού θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα για τις ιδιοκτησίες της περιοχής, καθώς ο δρόμος θα αποκτήσει επίσημο δημοτικό χαρακτήρα και τα οικόπεδα εκτός οικισμού θα αποκτήσουν, όπως ανέφερε, προϋποθέσεις αρτιότητας και οικοδομησιμότητας.
Σύμφωνα με το επιχείρημα της δημοτικής αρχής, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την αξία των ιδιοκτησιών, οι οποίες σήμερα, όπως υποστήριξε ο Δήμαρχος, στερούνται ουσιαστικής πρόσβασης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ, Μιχάλης Λελέκης, ο οποίος αναφέρθηκε στην προοπτική να κατασκευαστούν στο μέλλον κατοικίες ή ακόμη και βίλες στην περιοχή, ενώ παράλληλα θα δημιουργηθεί πάρκο μετά την αποκατάσταση του πρώην ΧΑΔΑ.
Η δημοτική αρχή παρουσίασε, ουσιαστικά, τον χαρακτηρισμό του δρόμου ως δημοτικού και την προοπτική αναβάθμισης των ιδιοκτησιών ως ένα επιπλέον όφελος για τους ιδιοκτήτες, πέρα από την αποζημίωση που προβλέπεται στο πλαίσιο της απαλλοτρίωσης.
Πρόκειται, ωστόσο, για επιχείρημα που αφορά τις προσδοκίες της δημοτικής αρχής και όχι για δεδομένη πολεοδομική εξέλιξη. Η αρτιότητα και η οικοδομησιμότητα των εκτός οικισμού ακινήτων εξαρτώνται από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις και τις ειδικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται.
Η ψηφοφορία και η απόφαση
Μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης, τέθηκε σε ψηφοφορία η πρόταση της δημοτικής αρχής για την έναρξη της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.
Η πρόταση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία, με τις 13 ψήφους των παρόντων δημοτικών συμβούλων της πλειοψηφίας.
Η παράταξη του Γεωργίου Μαύρου την καταψήφισε, ενώ η παράταξη του Ιωάννη Γαλουζή είχε προηγουμένως καταθέσει και υποστηρίξει την εναλλακτική πρόταση αγοράς της έκτασης.
Η απόφαση αποτελεί το πρώτο θεσμικό βήμα για την απαλλοτρίωση του χώρου και του δρόμου πρόσβασης. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η διαδικασία ολοκληρώνεται άμεσα, καθώς θα ακολουθήσουν τα προβλεπόμενα νομικά και διοικητικά στάδια, με ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφωνιών και καθυστερήσεων.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν η απόφαση θα οδηγήσει εγκαίρως στην αποκατάσταση του πρώην ΧΑΔΑ στα Γιαννοχώραφα ή αν οι χρονοβόρες διαδικασίες της απαλλοτρίωσης θα μεταθέσουν για αρκετό διάστημα την υλοποίηση ενός έργου με σημαντική περιβαλλοντική σημασία για την Κάλυμνο.
Η συζήτηση ανέδειξε, παράλληλα, μια ευρύτερη αντιπαράθεση: από τη μία την ανάγκη να αποκτήσει ο Δήμος τον έλεγχο του χώρου για να προχωρήσει η αποκατάσταση και από την άλλη τις επιφυλάξεις για τη διαδικασία που επιλέχθηκε, τις πιθανές καθυστερήσεις και τις προσδοκίες που καλλιεργούνται για την αξιοποίηση των ιδιοκτησιών της περιοχής.
Ακολουθεί το video με την μετάδοση όλης της συνεδρίασης. Η συζήτηση για το θέμα της απαλλοτρίωση ξεκινά από το 42ο λεπτό μέχρι τέλος
kalymnos-news.gr
