Την άμεση λήψη ουσιαστικών μέτρων για τη στήριξη της επαγγελματικής αλιείας, την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους καυσίμων και την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων ζητούν με κοινή Ερώτησή τους σε τέσσερις Υπουργούς ο Βουλευτής Δωδεκανήσου του ΠΑΣΟΚ, Υπεύθυνος ΚΤΕ Ανάπτυξης και τ. Υφυπ. Πολιτισμού - Τουρισμού Γιώργος Νικητιάδης, ως επισπεύδων, και ο Βουλευτής Ρεθύμνης του ΠΑΣΟΚ, Υπεύθυνος ΚΤΕ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μανώλης Χνάρης. Η Ερώτηση κατατέθηκε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, με αφορμή την ιδιαιτέρως δύσκολη κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι επαγγελματίες αλιείς σε ολόκληρη τη χώρα και κρατούν τα σκάφη τους δεμένα στα λιμάνια, διαμαρτυρόμενοι για το δυσβάσταχτο λειτουργικό κόστος και την ανεπαρκή κυβερνητική στήριξη.
Στην Ερώτηση επισημαίνεται ότι η επαγγελματική αλιεία, από την οποία βιοπορίζονται περίπου 15.600 αλιείς στην Ελλάδα, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας. Ιδιαιτέρως στα νησιά του Αιγαίου, στην Κρήτη και στο Ιόνιο, οι επιπτώσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς η αλιεία αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα και στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Καλύμνου στη Δωδεκάνησο, όπου το Δημοτικό Συμβούλιο εξέδωσε ομόφωνο ψήφισμα συμπαράστασης στους επαγγελματίες του κλάδου. Στην Ερώτηση καταγράφεται επίσης η δραματική αύξηση της τιμής του αλιευτικού πετρελαίου, από 0,55 - 0,60 ευρώ σε 1,10 - 1,30 ευρώ ανά λίτρο, την ώρα που σε ορισμένες κατηγορίες σκαφών τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν έως και το 80% του λειτουργικού κόστους. Οι ενισχύσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις 25 Ιουνίου 2026 κρίνονται ανεπαρκείς, ενώ ο διπλασιασμός της επιδότησης για την περίοδο Απριλίου - Αυγούστου ανακοινώθηκε μετά τις κινητοποιήσεις των αλιέων και τις κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες του ΠΑΣΟΚ.
Οι κ.κ. Νικητιάδης και Χνάρης υπενθυμίζουν ότι το ΠΑΣΟΚ αποφάσισε να καταθέσει τροπολογία για την έκτακτη ενίσχυση της επαγγελματικής θαλάσσιας αλιείας, ύψους έως 50 λεπτών ανά επιλέξιμο λίτρο καυσίμου, για το χρονικό διάστημα από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μη αξιοποίηση από την ελληνική κυβέρνηση του ευρωπαϊκού Προσωρινού Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων METSAF, το οποίο, όπως αναφέρεται στην Ερώτηση, έχει ήδη αξιοποιηθεί από δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες και η δυνατότητα εφαρμογής του λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι δύο Βουλευτές ζητούν να πληροφορηθούν εάν η Ελλάδα έχει κοινοποιήσει ή προκοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικό καθεστώς ενισχύσεων και, σε αντίθετη περίπτωση, για ποιους λόγους δεν έχει κινηθεί η σχετική διαδικασία.
Παραλλήλως, ζητούν πλήρη ενημέρωση για την αξιοποίηση των πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας και του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021- 2027», καθώς και για τα ποσά που έχουν εγκριθεί, δεσμευτεί, συμβασιοποιηθεί και καταβληθεί στους δικαιούχους. Ζητούν, επίσης, να διευκρινιστεί ποιοι πόροι παραμένουν αδιάθετοι και εάν έχει εξεταστεί η ανακατανομή τους για την έκτακτη στήριξη των επαγγελματιών αλιέων. Στην Ερώτηση αναδεικνύονται και άλλα σοβαρά προβλήματα του κλάδου, που είναι οι καταστροφές στα αλιευτικά εργαλεία από προστατευόμενα θαλάσσια είδη, η μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων, η εξάπλωση του λαγοκέφαλου, οι επιπτώσεις από περιβαλλοντικά φαινόμενα και η παράνομη αλιευτική δραστηριότητα, ιδιαιτέρως από σκάφη τρίτων χωρών. Επισημαίνεται ταυτοχρόνως η καθυστέρηση στην ενεργειακή αναβάθμιση του αλιευτικού στόλου και στην ενεργοποίηση προγραμμάτων απόσυρσης σκαφών με δίκαιες αποζημιώσεις.
Με οκτώ συγκεκριμένα ερωτήματα προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καθώς και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι δύο Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν σαφείς απαντήσεις για την πορεία υλοποίησης των επτά κυβερνητικών μέτρων που ανακοινώθηκαν τον περασμένο Ιούνιο, τη δυνατότητα κάλυψης έως και του 70% του επαληθευμένου πρόσθετου κόστους καυσίμων και το χρονοδιάγραμμα καταβολής των ενισχύσεων. Επιπροσθέτως, ζητούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος αλίευσης λαγοκέφαλου στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο, την αποζημίωση των αλιέων που θα επηρεαστούν από τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων και την αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας. Με την Ερώτησή τους, οι κ.κ. Νικητιάδης και Χνάρης ζητούν από την κυβέρνηση άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα για τη βιωσιμότητα της επαγγελματικής αλιείας, με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, επισημαίνοντας ότι η καθυστέρηση στην αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων περιορίζει τις δυνατότητες στήριξης χιλιάδων επαγγελματιών του κλάδου.
Επισυνάπτεται το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς
1.Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κο Μαργαρίτη Σχοινά
2.Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κοΚυριάκο Πιερρακάκη
3.Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κο Βασίλη Κικίλια
4.Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κο Σταύρο Παπασταύρου
Θέμα: Πάρτε τώρα άμεσα μέτρα για την επιβίωση των αλιέων και της αλιείας στην χώρα μας
Κύριοι Υπουργοί,
Τις τελευταίες ημέρες σύσσωμος ο αλιευτικός κλάδος της χώρας, κλάδος που απασχολεί χιλιάδες αλιείςκαθώς μόνο οι επαγγελματίες του χώρου στην Ελλάδα υπολογίζονται σε περίπου 15,6 χιλιάδες, βρίσκονται σε απεργιακές κινητοποιήσεις κρατώντας τα σκάφη τους δεμένα στα λιμάνια διαμαρτυρόμενοι για το αυξημένο λειτουργικό κόστος και την απουσία επαρκούς στήριξης από την πολιτεία.
Είναι μια ύστατη κραυγή αγωνίας ανθρώπων της παραγωγής, καθημερινών βιοπαλαιστών, ανθρώπων με οικογένειες, αρκετοί εκ των οποίωνείναι μόνιμοι κάτοικοι της ακριτικής Ελλάδας στα νησιά μας, στο βόρειο και το νότιο Αιγαίο, στην Κρήτη και στο Ιόνιο. Στο πλευρό τους βρίσκονται και οι τοπικές κοινωνίες των νησιών μας γιατί αυτές γνωρίζουν από πρώτο χέρι την αξία και την συμβολή της αλιείας στις τοπικές κοινωνίες, αξία που μαρτυρά και το πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμα συμπαράστασης στους αλιείς από το Δημοτικό Συμβούλιο Καλυμνίων.
Η κρίση στο ενεργειακό κόστος με την τιμή του αλιευτικού πετρελαίου, να έχει εκτιναχθεί από τα 0,55–0,60 ευρώ σε 1,10–1,30 ευρώ ανά λίτρο, με την πρόσθετη επιβάρυνση σε σχέση με το 2025 να υπολογίζεται μεταξύ 0,65 και 0,85 ευρώ ανά λίτρο, έχει εκτινάξει το λειτουργικό κόστος, το οποίο ειδικώς για τα καύσιμα αγγίζει το 80% σε ορισμένες κατηγορίες σκαφών.
Στις 25 Ιουνίου 2026 η κυβέρνηση ανακοίνωσε πακέτο επτά μέτρων για τη στήριξη της ελληνικής αλιείας μεταξύ των οποίων:
1.Επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου κατά 0,16 ευρώ ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο και κατά 0,12 ευρώ για τον Ιούνιο.
2.Πιλοτικό πρόγραμμα αλίευσης λαγοκέφαλου στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο, με καθαρή ενίσχυση 5,33 ευρώ ανά κιλό.
3.Σχεδιασμό αποζημιώσεων για τους αλιείς των οποίων η δραστηριότητα θα περιοριστεί από τη θεσμοθέτηση θαλάσσιων πάρκων.
4.Προώθηση, στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, της χρηματοδότησης του εκσυγχρονισμού των σκαφών και των κινητήρων τους.
Παρά ταύτα το πρόβλημα με το κόστος των καυσίμων είναι πολύ μεγαλύτερο από τα αποτελέσματα των ληφθέντων μέτρων.
Σε αυτό το πλαίσιο το ΠΑΣΟΚ αποφάσισε να καταθέσει τροπολογία για έκτακτη ενίσχυση της επαγγελματικής θαλάσσιας αλιείας έως 50 λεπτά ανά επιλέξιμο λίτρο καυσίμου από την 1η Μαρτίου έως τα τέλη του 2026, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.
Στον αντίποδα η Κυβέρνηση αποφάσισε μετά την πίεση από τις κινητοποιήσεις των αλιέων και τις πρωτοβουλίες του ΠΑΣΟΚ, να ανακοινώσει χθες τον διπλασιασμό της επιδότησης του αλιευτικού πετρελαίου για την περίοδο Απρίλιο-Αύγουστο ως εξής:
- 32 λεπτά/λίτρο, αντί 16, για Απρίλιο–Μάιο 2026.
- 24 λεπτά/λίτρο, αντί 12, για Ιούνιο–Αύγουστο 2026.
Την ώρα όμως που η Ελληνική Κυβέρνηση λαμβάνει πολύ λίγα μέτρα, πολύ αργά και μετά από πολύ πίεση από την κοινωνία δεν έχει αξιοποιήσει για την αλιεία Ευρωπαϊκά εργαλεία όπως το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση ΑνατολήMETSAF, το οποίο λήγει σε 3 περίπου μήνες. Σημειωτέων ότι το πρόγραμμα που έχουν αξιοποιήσει 12 Ευρωπαϊκές χώρες, οι περισσότερες μεταξύ άλλων και για την αλιεία. Στην Ισπανία για παράδειγμα ο συνολικός προϋπολογισμός για το πρόγραμμα έχει φτάσει τα 1,055 δις ευρώ.
Παραλλήλως, διαθέσιμοι πόροι προβλέπονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας και το Πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021–2027». Μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένη δημόσια εικόνα για τα ποσά που έχουν δεσμευτεί, συμβασιοποιηθεί και καταβληθεί, ούτε για τους πόρους που παραμένουν αδιάθετοι και μπορούν να ανακατανεμηθούν.
Πέραν του κόστους των καυσίμων ο κλάδος αντιμετωπίζει μια σειρά από άλλα ζητήματα όπως τις εκτεταμένες ζημιές στα δίχτυα και στα υπόλοιπα αλιευτικά εργαλεία από δελφίνια, χελώνες και άλλα προστατευόμενα θαλάσσια είδη, τις επιπτώσεις από την έξαρση του φυτοπλαγκτού και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες, την μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων και την εξάπλωση ξενικών και τοξικών ειδών όπως ο λαγοκέφαλος.
Περαιτέρω η παράνομη εμπορία αλιευμάτων που προέρχονται από ερασιτεχνική αλιεία και κυρίως ηπαράνομη αλιευτική δραστηριότητα σκαφών τρίτων χωρώνδημιουργούν επιπρόσθετα ζητήματα βιωσιμότητας του κλάδου.
Τέλος οι πολιτικές ανανέωσης και ενεργειακού εκσυγχρονισμού του αλιευτικού στόλουκαθώς και η ενεργοποίηση του προγράμματος απόσυρσης σκαφών με δίκαιες αποζημιώσεις για όσους αδυνατούν πλέον να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, δεν έχουν ουσιαστικώς προχωρήσει.
Δεδομένου ότι η επαγγελματική αλιεία αποτελεί βασικό πυλώνα του πρωτογενούς τομέα, της επισιτιστικής επάρκειας και της οικονομικής ζωής των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών,
Δεδομένου ότι η προθεσμία αξιοποίησης του METSAF λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026,
Δεδομένου ότι οι επαγγελματίες του κλάδου χρειάζονται άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα και όχι εξαγγελίες χωρίς σαφή προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα, και προθεσμίες και μήνες που χάνονται
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1.Ποιο είναι το ακριβές στάδιο υλοποίησης καθενός από τα επτά μέτρα που ανακοινώθηκαν στις 25 Ιουνίου 2026; Ποιες κανονιστικές πράξεις έχουν εκδοθεί, ποιος είναι ο προϋπολογισμός κάθε μέτρου, πόσοι είναι οι δικαιούχοι και ποια ποσά έχουν πράγματι καταβληθεί;
2.Έχει η ελληνική κυβέρνηση κοινοποιήσει ή προκοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθεστώς ενίσχυσης μέσω του METSAF; Εάν ναι, πότε, με ποιον προϋπολογισμό και σε ποιο στάδιο βρίσκεται η έγκρισή του; Εάν όχι, γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα η συγκεκριμένη δυνατότητα;
3.Εξετάζει η Κυβέρνηση έστω και τώρα την ενεργοποίηση του συγκεκριμένου εργαλείου;
4.Προτίθεται η κυβέρνηση να καλύψει έως και το 70% του επαληθευμένου πρόσθετου κόστους καυσίμων; Ποια θα είναι η περίοδος αναφοράς, ο τρόπος υπολογισμού, οι δικαιούχοι και το χρονοδιάγραμμα καταβολής;
5.Ποιο είναι, ανά πρόγραμμα και δράση, το ύψος των ευρωπαϊκών πόρων που έχουν προβλεφθεί για την επαγγελματική αλιεία την περίοδο 2021–2027; Πόσα έχουν εγκριθεί, δεσμευτεί, συμβασιοποιηθεί και καταβληθεί, ποιο είναι το ποσοστό απορρόφησης και ποιο ποσό παραμένει αδιάθετο; Έχει ζητηθεί ανακατανομή των διαθέσιμων πόρων για έκτακτη στήριξη των αλιέων;
6.Πότε θα ολοκληρωθεί η καταβολή της ενίσχυσης του αλιευτικού πετρελαίου και θα επανεξεταστούν το ύψος και η διάρκειά της βάσει της πραγματικής αύξησης του κόστους και των ιδιαίτερων αναγκών των νησιωτικών και ακριτικών περιοχών;
7.Πότε θα τεθούν σε εφαρμογή το πιλοτικό πρόγραμμα αλίευσης λαγοκέφαλου και ο μηχανισμός αποζημίωσης των αλιέων που θα επηρεαστούν από τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων; Ποιος είναι ο προϋπολογισμός, η πηγή χρηματοδότησης, οι δικαιούχοι και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των δύο μέτρων;
8.Ποιο είναι το συνολικό κυβερνητικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας, την ενεργειακή αναβάθμιση του στόλου και τη βιωσιμότητα της επαγγελματικής αλιείας, με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Γιώργος Νικητιάδης
Εμμανουήλ Χνάρης
